|
|
|
|
|
5. ASIEL EN
IMMIGRATIE 5.1 Asielbeleid 5.1.1. Beleidsdoelstellingen Met betrekking tot het asielbeleid worden
de volgende objectieven vooropgesteld: ·
op nationaal vlak de organisatie van
een efficiënte asielprocedure die de mogelijkheid biedt tot het verlenen van
bescherming aan diegenen die bescherming nodig hebben; ·
op internationaal vlak de realisatie
van een geharmoniseerd Europees asielbeleid. 5.1.2. Verslag van de uitvoering in 2008 5.1.2.1. De hervorming van de
asielprocedure De wet van De wet heeft de status van subsidiaire
bescherming ingevoerd en duidelijke criteria voor de beoordeling van de
status van vluchteling (conform het Verdrag van Genève) vastgelegd. Op die
manier is een alomvattende regeling voor de bescherming van vluchtelingen tot
stand gekomen. Met de nieuwe asielprocedure werd de basis gelegd voor
een goede, evenwichtige en efficiënte asielprocedure. De asielzoeker heeft de
reële mogelijkheid om al zijn elementen voor te leggen en bij een negatieve
beslissing, beschikt hij over een effectief rechtsmiddel die de rechten van
de verdediging ten volle garandeert. De nieuwe procedure biedt tevens de
mogelijkheid om alle asielaanvragen binnen korte tijd te behandelen. In 2008 werd er verder prioriteit verleend aan: ·
de organisatie van de nieuwe Raad voor
Vreemdelingenbetwistingen; ·
de reorganisatie van het Commissariaat-generaal
voor de vluchtelingen en de staatlozen, rekening houdend met de nieuwe
procedureregels, nieuwe opdrachten in de procedure, … in uitvoering van de
nieuwe asielwetgeving. Het aantal asielaanvragen is in 2008 ongeveer gelijk
gebleven in vergelijking met Bij de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen worden voor
de nieuwe beroepen de beslissingen binnen de door de wet vastgelegde
termijnen genomen. Maar er bestaat bij de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen
nog steeds een achterstand van 6.977 dossiers, zijnde de dossiers van de oude
Vaste Beroepscommissie voor vluchtelingen. Ook de Raad van State blijkt in het kader van de nieuwe
procedure systematisch voor de nieuwe beroepen binnen korte tijd een
beschikking of arrest te vellen. Voor de asieldossiers is in 2008 ook de
achterstand intussen verder weggewerkt. 5.1.3.
Objectieven voor 2009 5.1.3.1
De organisatie van een
efficiënte asielprocedure De asielinstanties, namelijk, het Commissariaat-generaal
voor de vluchtelingen en de staatlozen en Raad voor Vreemdelingenbetwistingen
zullen nagaan hoe de achterstand van dossiers kan weggewerkt worden bij beide
instanties en of er bijkomende maatregelen nodig zijn om een efficiënte
behandeling tegen hoge voorwaarden van kwaliteit te garanderen. Hierbij
blijft als voornaamste objectief gelden: het bieden van bescherming aan
diegenen die bescherming nodig hebben. 5.1.3.2. Een aantal wetgevende initiatieven Ten einde de asielwet volledig in overeenstemming te
brengen met de Europese Richtlijn 2005/85/EG betreffende de minimumcriteria
voor de asielprocedure, zal de asielwet op een aantal punten verbeterd
worden: ·
een aantal technische verbeteringen kunnen worden
aangebracht; ·
de bestaande regeling voor versnelde behandeling
van bepaalde categorieën van asieldossiers (vastgelegd in art. 52 van de
vreemdelingenwet) zal worden aangepast. Conform het regeerakkoord zal een procedure voor het
bepalen van de status van staatlozen uitgewerkt worden. Een ontwerp van wet
zal in 2009 aan het Parlement voorgelegd worden. 5.1.3.3. Het Europees asielbeleid Op Europees vlak zijn er de voorbije jaren
een aantal belangrijke stappen gezet in de richting van een harmonisering van
het asielbeleid. Er moeten nog heel wat stappen gezet worden om dit objectief
te realiseren. Het is belangrijk om zo snel mogelijk
verdere stappen te zetten in de richting van een geharmoniseerd asielbeleid: ·
door de praktische samenwerking
tussen asieldiensten uit te breiden en efficiënter te maken; ·
door mechanismen te creëren die de
lidstaten verplichten de asielwetten op uniforme wijze toe te passen; ·
door mechanismen te creëren die de
solidariteit tussen de lidstaten garanderen. De Europese Commissie heeft in een mededeling in juli
2008 een ambitieus programma voor de realisatie van een geharmoniseerd
asielbeleid voorgesteld. België zal dit programma ondersteunen en op actieve
wijze meewerken aan de realisatie hiervan. Doel is te komen tot een Europees
asielbeleid dat gestoeld is op een globale visie op
asiel en dat het principe van de bescherming van diegenen die bescherming
nodig hebben als voornaamste objectief vooropstelt. De commissie zal een aantal voorstellen doen om de
samenwerking tussen de diensten van verschillende lidstaten te versterken.
Het Commissariaat-generaal voor de vluchtelingen en
de staatlozen speelde hierbij in het kader van verschillende projecten (zoals
het ambitieuze vormingsproject EAC) en conferenties (b.v. Eurasil
of GDISC) een actieve rol. De praktische samenwerking tussen de
asielinstanties zal overigens versterkt worden door de oprichting van een Europees ondersteuningsbureau. De
Europese Commissie zal tijdens het eerste trimester van 2009 een concreet
voorstel in deze zin voorleggen. Wat betreft dit voorstel heeft België een reeks
taken voor dit bureau gesuggereerd die de Europese Commissie zouden moeten
inspireren in het opstellen van haar project. Het betreft meer bepaald: -
de beoordeling van specifieke profielen van
asielaanvragers vergemakkelijken -
de manier van toepassing van beschermingscriteria
evalueren -
een gemeenschappelijke evaluatie van de situatie
in landen van oorsprong. -
Het ondersteunen, in crisismomenten, van regio’s
die onder zware druk staan -
Projecten in het kader van het Europees
Vluchtelingenfonds coördineren -
Gemeenschappelijke vorming voor ambtenaren
organiseren. Eind 2008 zal richtlijn 2003/109/EG
betreffende de status van langdurig ingezeten onderdanen van derde landen
geamendeerd worden, waarbij het werkingsgebied wordt uitgebreid naar personen
die internationale bescherming genieten. Deze richtlijn zal daarna in het
Belgisch recht moeten worden omgezet. In 2009 zal ook nagedacht
worden over hoe de solidariteit met lidstaten waarvan het asielsysteem onder
grote druk staat georganiseerd kan worden en over de versterking van de
regionale beschermingsprogramma’s. Er werd ook verder
nagedacht over de mogelijke uitbouw van een Europees hervestigingbeleid.
In de loop van 2009 zal daaraan verder gewerkt worden. België blijft
principieel voorstander van een Europees hervestigingbeleid en onderzoekt
mogelijke Belgische deelname aan concrete hervestigingprojecten in de
toekomst. Voor 2009 staat tevens de herziening van
een aantal van de belangrijkste richtlijnen op het vlak van asiel op de
Europese agenda (o.a. de kwalificatierichtlijn, de procedurerichtlijn, de
opvangrichtlijn en de Eurodac verordening). Dit is
een belangrijke stap in het streven naar een geharmoniseerd asielbeleid en
het wegwerken van de diver 5.2 Migratiebeleid 5.2.1.
verblijf van maximum drie maanden Wat
betreft het visumbeleid, heeft België zich steeds uitgesproken ten gunste van
een geïntegreerd beleid omdat de illegale immigratiestromen enkel met een
dergelijk beleid op een efficiënte wijze kunnen worden voorkomen. In 2005
werden verschillende projecten die bijdragen tot de invoering van het
gemeenschappelijk visumbeleid en de integratie van het Schengenacquis,
aangenomen en verder ontwikkeld. 5.2.1.1 VIS Het Europees initiatief met betrekking tot het
Visuminformatiesysteem (VIS) (de beschikking 2004/512 van de Raad van de EU
van 8 juni 2004) wordt ondersteund door België. De Verordening van het
Europees Parlement en de Raad betreffende het visuminformatiesysteem (VIS) en
de uitwisseling tussen de lidstaten van informatie op het gebied van visa
voor kort verblijf die tot doel heeft het systeem en zijn werking te
definiëren, werd in 2008 goedgekeurd door alle Lidstaten. De verordening is
de wettelijke basis om het Visuminformatiesysteem verder te ontwikkelen. In
de loop van 2009 zal men beginnen met de geleidelijke uitrol van het VIS. In
verband met de VIS-verordening is de groep begonnen
met de lezing van het Voorstel van Verordening van het Europees Parlement en
de Raad tot wijziging van de gemeenschappelijke visuminstructies aan de
diplomatieke en consulaire beroepsposten in verband met de invoering van biometrische identificatiemiddelen, met inbegrip van
bepalingen over de organisatie van de inontvangstneming en de behandeling van
visumaanvragen. Dit instrument moet de rechtsgrond verschaffen voor de
verplichte afname van biometrische kenmerken van
visumaanvragers voorgeschreven door het VIS en voor de organisatie van de
consulaten met het oog op de toepassing. De besprekingen hebben geleid tot
een compromis in de Raad, maar het Europees Parlement heeft het Voorstel in
de eerste lezing verworpen. Bijgevolg werden nieuwe besprekingen tussen de
Voorzitter van de Raad, de Commissie en het Europees Parlement aangegaan
zodat het Voorstel in een tweede lezing door het Europees Parlement kan
goedgekeurd worden. De goedkeuring wordt spoedig verwacht. 5.2.1.2 Europese visumpolitiek De
inspanningen om de Europese visumpolitiek te harmoniseren ten einde de visashopping en illegale immigratie te bestrijden worden verdergezet. In de loop van 2009 kan er een akkoord
verwacht worden omtrent de ontwerpverordening voor
het vaststellen van een gemeenschappelijke visumcode. De
strijd tegen de fraude bij het indienen van een visumaanvraag blijft een
prioriteit. Het afnemen van biometrische kenmerken
(vingerafdrukken en foto) van de meeste vreemdelingen is op dit ogenblik
mogelijk als gevolg van een wijziging van de wet van 15 december 1980. Deze biometrische maatregelen moeten het in de eerste plaats
mogelijk maken de identiteit van een vreemdeling vast te stellen of te
controleren. Het uitvoeren van deze bepaling is het voorwerp van een
actieplan dat momenteel wordt uitgewerkt. 5.2.1.3 Databank «Garanten» Er
wordt gewerkt aan de oprichting van een databank die alle garanten bevat die
een verbintenis tot tenlasteneming hebben
onderschreven, overeenkomstig de artikelen 3 bis
(kort verblijf) of 60 (verblijf student) van de wet van 15 december 1980 of
als ongehuwd samenwonende partner. De
oprichting van deze databank heeft een dubbele doelstelling: enerzijds het
bestrijden van onrechtmatige tenlastenemingen (b.v.
gebruik van valse documenten, verschillende verbintenissen die door dezelfde
persoon worden onderschreven), anderzijds het vergemakkelijken van de
terugvordering bij de garant van de kosten die door de vreemdeling werden
gemaakt en door de Belgische Staat werden gedragen. Dit
project wordt mede gefinancierd door het Buitengrensfonds. Vanaf 2010
financiert het Buitengrensfonds dit project, met voor het eerste jaar een
injectie van 50.000 euro, gevolgd door jaarlijks 100.000 euro, tot en met
2013 (infra punt 5.2.5.1). 5.2.2. Verblijf
van meer dan drie maanden 5.2.2.1 Gezinshereniging De wet van EU onderdanen Voor de burgers van de Unie en hun familieleden zijn de
nodige uitvoeringsbesluiten uitgevaardigd op De belangrijkste wijzigingen in de verblijfsprocedure
zijn de volgende: -
de EU-burgers en hun familieleden verkrijgen
gedurende een eerste periode van drie jaar voortaan slechts een
voorwaardelijk verblijfrecht dat ingetrokken kan worden indien zij niet meer
aan de verblijfsvoorwaarden voldoen, of indien ze een onredelijke belasting
voor de sociale zekerheid zijn. Tijdens het derde jaar is dit weliswaar enkel
mogelijk wanneer er elementen zijn die wijzen op een schijnsituatie. Na drie
jaar verkrijgt men een duurzaam verblijfsrecht, dat enkel nog in geval van
fraude verloren kan gaan; -
aangezien overeenkomstig
de richtlijn aan de burgers van de Unie geen verblijfsdocumenten meer mogen
afgeleverd worden, ontvangen zij voortaan een verklaring van inschrijving en
kunnen zij in principe met een enkel bezoek aan de gemeente hun
verblijfsprocedure regelen. Zij worden bij de eerste aanmelding bij de
gemeente onmiddellijk ingeschreven en moeten de woonstcontrole niet
afwachten; -
de niet-gehuwde partners van een burger van de
Unie verkrijgen voortaan ook een wettelijk recht op gezinshereniging. De
echtgenoten van ascendenten en descendenten vallen daarentegen
niet langer onder het toepassingsgebied van gezinshereniging. Familieleden
van een Belg worden op dezelfde manier behandeld als familieleden van een
burger van de Unie, met dit verschil dat bijkomende garanties gevraagd worden
indien de ascendenten een Belg komen vervoegen. Waar mogelijk werden dezelfde
principes hernomen die gelden voor gezinshereniging met niet-EU-onderdanen
(b.v.
tijdelijk verblijf gedurende 2 à 3 jaar, gezinshereniging van partners,…). Niet EU onderdanen In het kader van gezinshereniging zal voorts een
wetswijziging vereist zijn om de voorwaarde van regelmatige, voldoende en
toereikende bestaansmiddelen, zoals voorzien door het regeerakkoord, in te
voeren. Zoals toegelaten door Europese richtlijn 2003/86, zou
ook een integratievereiste kunnen voorzien worden. Dit kan gerealiseerd
worden door middel van samenwerkingsakkoorden met de gemeenschappen, die
immers bevoegd zijn voor integratie. Strijd tegen
schijnhuwelijken Het fenomeen
schijnhuwelijken is zeer kenmerkend voor de pseudo-legale
immigratie. Het misbruik van het verblijfsrecht als huwelijkspartner of
partner in het kader van de wettelijke samenwoonst
neemt zulke proporties aan dat nieuwe middelen of vormen van samenwerking
moeten worden uitgewerkt om het oneigenlijk gebruik van de instelling van het
huwelijk of de wettelijke samenwoonst, te
bestrijden. -
Naast de omzendbrief van 13 september 2005 betreffende de
uitwisseling van informatie tussen de ambtenaren van de burgerlijke stand in
samenwerking met de Dienst Vreemdelingenzaken vormt de wet van 12 januari
2006 tot strafbaarstelling van de poging en het afsluiten van een
schijnhuwelijk een nieuw instrument in de strijd tegen dit fenomeen. Hoewel
er in 2007 duidelijk een stijging te merken is in het aantal
informatieaanvragen met betrekking tot voorgenomen en afgesloten huwelijken,
heeft de DVZ geopteerd om enkel het aantal individuele gevallen statistisch
te verwerken die aanleiding hebben gegeven tot een administratief onderzoek
bij het Bureau Opsporingen van de Dienst Vreemdelingenzaken. In de
statistieken van 2007 worden alle pogingen van eenzelfde vreemdeling in de
verschillende gemeenten telkens gekwantificeerd. Dit sluit immers
onmiddellijk aan bij de doelstellingen van de omzendbrief
van Ingevolge een betere samenwerking
tussen de verschillende diensten en de prioriteit die door de parketten wordt
gegeven aan de opvolging van de voorgenomen schijnhuwelijken steeg het aantal
onderzoeken in 2007 met 42 %. Sinds
kort merkt men een stagnatie in het aantal administratieve onderzoeken
betreffende de voorgenomen potentiële schijnhuwelijken. Dit is mogelijk te
wijten aan de recente wetswijziging die een verblijfsrecht voorziet op basis
van een geregistreerd samenlevingscontract. Signalen van de lokale besturen
wijzen op een potentieel misbruik van deze procedure. De immigratiediensten volgen deze problematiek
nauwgezet op. -
Midden 2007 werd
binnen de FOD Justitie, dienst strafrechtelijk beleid, een werkgroep
“Schijnhuwelijken” opgericht. Deze werkgroep omvat een afvaardiging van de
verschillende belanghebbende partijen zoals de parketten-generaal,
de arrondissementsparketten, de ambtenaren van de burgerlijke stand, de FOD
Buitenlandse zaken en de Dienst Vreemdelingenzaken van de FOD Binnenlandse
Zaken. De
werkzaamheden van deze werkgroep resulteerden begin oktober Aantal
administratieve onderzoeken van het bureau Opsporingen in de eerste 9 maanden
van 2008: 5.030 onderzoeken naar voorgenomen potentiële schijnhuwelijken en
1.778 onderzoeken naar afgesloten potentiële schijnhuwelijken. -
DNA-test Om de fraude in het kader van de
gezinshereniging te bestrijden en de gezinshereniging van rechthebbende
kinderen te vergemakkelijken werd in Deze procedure is bijzonder nuttig indien
de documenten van de burgerlijke stand geen bewijskracht hebben of indien de
registers van de burgerlijke stand vernietigd werden. De toepassing van deze
« DNA-procedure » is niet verplicht, maar biedt de
verzoeker de mogelijkheid om de gezinshereniging gemakkelijker te bekomen. Deze mogelijkheid die de aanvrager wordt geboden
past in het kader van het Internationaal Verdrag inzake
de Rechten van het kind. De DNA-procedure
wordt elk jaar uitgebreid en is op heden mogelijk bij 20 Belgische
diplomatieke of consulaire posten in landen waar er problemen zijn met
betrekking tot de overlegging van documenten van de burgerlijke stand die
bewijskracht hebben (Abidjan, Addis Abeba, Islamabad, Kinshasa,
Lagos, Lubumbashi, New Delhi, Peking, Shanghai, Kigali, Nairobi, Dakar, Bangkok, Manilla,
Kampala, Bujumbura, Yaoundé, Caracas, Teheran en Cotonou). -
Ten
slotte dienen ook de misbruiken in de procedure voor gezinshereniging op
grond van partnerschap te worden aangepakt. Zo zal, naar analogie van
wat voorzien is voor het huwelijk, een bepaling ingevoerd worden in verband
met “schijnpartnerschap”: een partnerschap dat enkel afgesloten wordt om een
verblijfsvergunning te verkrijgen zal nietig verklaard kunnen worden en zal
bovendien strafbaar zijn. -
Op voorstel
van Minister van Justitie, zal de strafrechter die de nietigverklaring
uitspreekt in kader van een schijnhuwelijk of schijnsamenwoonst
desgevallend de vervallenverklaring van de
Belgische nationaliteit uitspreken. -
Daarnaast
zullen de misbruiken in kader van gezinshereniging ook preventief worden
aangepakt. -
Op voorstel van Minister van Justitie
zullen de buitenlandse diplomatieke en consulaire posten een wettelijke basis
krijgen om de misbruiken in kader van gezinshereniging zo efficiënt mogelijk
aan te pakken. Ondermeer zullen frauduleuze documenten in het land van
herkomst onderschept kunnen worden en aan een verificatieonderzoek
onderworpen. Zal op voorstel van Minister van
Justitie een databank worden opgericht die de ambtenaar van
burgerlijke stand dient te consulteren alvorens een huwelijk of een
wettelijke samenwoonst af te sluiten. Daarenboven
kan hij bij ernstige twijfels over de echtheid, zowel het parket als de
diplomatiek posten raadplegen om de echtheid te laten verifiëren. 5.2.2.2 De langdurig ingezetenen Met betrekking tot de langdurig
ingezeten onderdanen van derde landen werd de wet van 25 april -
het koninklijk besluit van -
het koninklijk besluit van -
een instructie die op Deze bepalingen leiden tot twee
nieuwigheden: -
De onderdaan van een staat buiten de EU kan de status van langdurig
ingezetene in België bekomen indien hij volgende voorwaarden vervult : a.
hij is toegelaten of gemachtigd tot een verblijf van onbepaalde duur in
België; b.
hij kan bewijzen dat hij gedurende de vijf jaren die onmiddellijk
voorafgingen aan de aanvraag voor het bekomen van de
status op regelmatige en ononderbroken wijze in het Rijk verbleven heeft; c.
hij kan bewijzen dat hij voor zichzelf en de familieleden die te zijnen laste zijn, beschikt over toereikende, stabiele
en regelmatige bestaansmiddelen om in zijn behoeften en die van zijn
familieleden te voorzien om te voorkomen dat zij ten laste van de openbare
overheden vallen en over een ziektekostenverzekering die de risico’s in
België dekt. Op de familieleden van een langdurig ingezetene worden
dezelfde bepalingen toegepast als op de familieleden van een vreemdeling,
onderdaan van een derde land, die gemachtigd of toegelaten is tot een verblijf
van onbepaalde duur of gemachtigd is om zich te vestigen. -
De bepalingen stellen de onderdaan van een derde
land die de status van langdurig ingezetene in een andere Lidstaat heeft bekomen, in staat om gemakkelijker een machtiging tot
verblijf van meer dan drie maanden in België te bekomen. In de praktijk zijn
de langdurig ingezetenen onderworpen aan de voorwaarden die ook van
toepassing zijn op elke onderdaan van een derde land die een economische
activiteit wil uitoefenen in België, er wil studeren of een machtiging tot
verblijf in een ander kader wil bekomen, met het verschil dat de langdurig ingezetene om die reden van een recht op
machtiging tot verblijf geniet. De familieleden van een onderdaan van een niet-EU-Staat die in een andere Lidstaat de status van
langdurig ingezetene heeft en die tot een verblijf in België gemachtigd is
worden onderworpen aan de bepalingen die ook 5.2.2.3
Studenten De bepalingen betreffende de toegang tot het
grondgebied en het verblijf van buitenlandse studenten zijn vervat in
Hoofdstuk III van de Titel II van de wet Dit hoofdstuk zal naar aanleiding van de omzetting van
de richtlijn 2004/114/EG betreffende de voorwaarden voor de toelating van
onderdanen van derde landen met het oog op studie, scholierenuitwisseling,
onbezoldigde opleiding of vrijwilligerswerk, gewijzigd en aangevuld worden. Zoals de titel al duidelijk maakt, bepaalt deze
Europese richtlijn de voorwaarden voor de toegang en het verblijf van de
onderdanen van derde landen in een Lidstaat van de Europese Unie, met het oog
op studie, scholierenuitwisseling, onbezoldigde beroepsopleiding of
vrijwilligerswerk. De Lidstaten die door de richtlijn gebonden zijn (het
Verenigd Koninkrijk, Ierland en Denemarken zijn niet gebonden) moeten de
bepalingen omzetten van de richtlijn die betrekking hebben op het verblijf
van onderdanen van landen met het oog op studie in hun interne juridische
orde omzetten. Ze mogen echter zelf beslissen of ze de bepalingen van de
richtlijn inzake de andere statuten al dan niet
willen omzetten. De richtlijn is in wezen gericht op het harmoniseren
van de voorwaarden en de procedures voor de toegang en het verblijf met het
oog op studie van de onderdanen van derde landen op het grondgebied van de
Lidstaten. Nieuw is de mobiliteit die aan de buitenlandse student
gegeven wordt binnen Europa onder bepaalde voorwaarden. De richtlijn beperkt zich namelijk niet tot het bepalen
van de procedures en de verblijfsvoorwaarden maar geeft de buitenlandse
student die krachtens de richtlijn het statuut van
student al in een Lidstaat bekomen heeft, het recht om in een andere Lidstaat
te gaan studeren voor zover hij aan bepaalde voorwaarden voldoet. Zo kan de
vreemdeling die houder is van een verblijfstitel « student »,
afgegeven door een andere Lidstaat voortaan vragen om in België een deel van
de studies die hij reeds aangevangen heeft, in
België te mogen volgen of om ze door
middel van een verwante studiecyclus aan te vullen. Een eerste ontwerp van een voorontwerp van wet werd reeds opgesteld om deze bepalingen van de richtlijn om te
zetten in Belgisch recht. Daarnaast stemt het ontwerp de bestaande bepalingen
van de wet Het voorontwerp van wet moet bovendien ook de evolutie
binnen het hoger onderwijs integreren (proces van Bologna). Het werd dus
voorgelegd aan de Gemeenschapsministers bevoegd voor het hoger onderwijs
opdat de juiste inhoud zou gegeven worden aan de verschillende noties en
definities van het studentenstatuut. Een technische werkgroep zal zich verder
buigen over het ontwerp. Het ontwerp zal wellicht nog aanpassingen ondergaan
vooraleer het voor advies aan de Raad van State en vervolgens aan het
Parlement met het oog op de goedkeuring ervan, kan worden voorgelegd. Maar er bestaat een politieke wil om enerzijds, het
statuut van de buitenlandse student te moderniseren en hem een mobiliteit te
geven binnen de landen van de Europese Unie en anderzijds, om misbruiken van
het statuut en het gebruik van frauduleuze of valse documenten tegen te gaan. Hiervoor wordt jaarlijks een ambtenaar van de Dienst
Vreemdelingenzaken naar de diplomatieke posten in Casablanca en Kinshasa gestuurd om ter plaatse de studentenvisa te
behandelen en uit te reiken. Het aantal migratieambtenaren,
die met deze taak belast zijn, zal in de toekomst verhoogd worden. 5.2.2.4
Verblijf door werk De reglementering omtrent
de tewerkstelling van buitenlandse werknemers behoort tot de bevoegdheid van
de Federale Minister van Werk. De uitvoering ervan, namelijk de afgifte van
arbeidskaarten werd – bij een vorige staatshervorming – toevertrouwd aan de
gewesten. Op basis van een arbeidskaart, wordt een verblijfsvergunning
verleend door de Dienst Vreemdelingenzaken die onder toezicht staat van de
Federale Minister van Migratie. Onderstaande voorstellen in het kader van
economische migratie dienen dan ook door beide federale Ministers samen
uitgewerkt te worden. Dienst voor Economische Migratie Op 15 september 2008 werd binnen de Dienst
Vreemdelingenzaken een nieuwe Dienst voor Economische Migratie opgericht.
Doel is om enerzijds de visumaanvragen voor economische migranten sneller te
behandelen en af te leveren én anderzijds om een
permanent contact- en informatiepunt te vormen voor alle betrokken actoren.
Hiermee wordt zowel de bedrijfswereld, de buitenlandse werknemer als de
betrokken overheden bedoeld zoals de FOD Buitenlandse Zaken, FOD Werk, de
Gewesten en de gemeenten en steden. Deze nieuwe dienst wordt maandelijkse opgevolgd en
geëvalueerd. Hieruit zullen actuele pijnpunten naar
boven komen en oplossingen voorgesteld worden. Zo worden in november 2008
enkele seminaries georganiseerd. Een eerste seminarie om de steden en
gemeenten te sensibiliseren om economische migranten op een klantvriendelijke
manier te ontvangen en hen trachten zo snel mogelijk en ten laatste binnen de
drie maanden in te schrijven in het vreemdelingenregister. Dit is de termijn
waarin de buitenlandse werknemers gedekt is door een legaal verblijf op basis
van het verkregen visum. Tijdens een tweede seminarie wordt de bedrijfswereld
geïnformeerd omtrent de bestaande reglementering
inzake arbeids- en verblijfsvergunningen en te
volgen procedures. EU-onderdanen Ten laatste op 30 april 2009 zullen de
overgangsmaatregelen inzake de toegang tot de
Belgische arbeidsmarkt, van rechtswege ophouden te bestaan voor de onderdanen
van de acht lidstaten die op 1 mei 2004 zijn toegetreden tot de Europese
Unie. Zij zullen daardoor niet langer een arbeidskaart moeten aanvragen om
hier te kunnen komen werken. De regering bekijkt de mogelijkheid om deze
overgangsmaatregelen voortijdig op te heffen. Voor de landen die sinds 1
januari 2007 zijn toegetreden bekijkt de regering of deze
overgangsmaatregelen tegelijkertijd met de andere nieuwe EU-lidstaten kunnen
opgezegd worden. België zet hiermee een belangrijke stap in kader van een ééngemaakt Europa inzake vrij verkeer
van personen/werknemers. Derdelanders in
buitenland De Blue Cardrichtlijn zal
normaliter in januari 2009 worden aangenomen onder Tsjechisch
Voorzitterschap. Deze Europese Richtlijn zal een mijlpaal betekenen in een
globaal Europese Migratiepolitiek waarbij in eerste instantie hooggeschoolde
buitenlandse werknemers van buiten de Europese Unie met één en dezelfde
arbeidskaart/verblijfvergunning in alle lidstaten tewerkgesteld kunnen
worden. Dit zal de aantrekkingskracht voor buitenlandse werknemers in Europa
vergroten. Daarna zal in een latere fase een tweede richtlijn
worden aangenomen waarbij dit principe van circulaire migratie ook van
toepassing zal zijn voor seizoensarbeiders. De regering zal verdere uitwerking verlenen aan
economische migratie. Momenteel beperkt dit zich tot een vrij
onoverzichtelijke lijst van vrijstellingen en uitzonderingen waarmee tot op
heden de knelpuntberoepen niet ingevuld geraken. Daarnaast kunnen enkel
werknemers van landen waarmee België een bilateraal akkoord heeft gesloten,
een arbeidskaart bemachtigen. De regering bekijkt daarom de mogelijkheid om
economische migranten van alle landen toe te laten en dit in functie van de
behoeften van onze arbeidsmarkt. Derdelanders op het
grondgebied Mensen die ten minste sinds 5.2.2.5
Verblijf voor humanitaire
redenen Om tegemoet te komen aan bepaalde humanitaire
situaties, werden tijdens de afgelopen jaren, enkele criteria gehanteerd om
een machtiging tot verblijf af te geven aan bepaalde vreemdelingen. Sinds
2005 hebben ingevolge deze praktijk elk jaar ongeveer 10.000 vreemdelingen een verblijfsvergunning
gekregen. In uitvoering van het regeerakkoord, wordt er gekozen
voor een regularisatie op individuele basis. De regularisatiecriteria m.b.t.
de buitengewone omstandigheden zullen worden verduidelijkt in een omzendbrief (langdurige procedure, ziekte en een prangende
humanitaire situatie, met inbegrip van de duurzame lokale verankering). Het
criterium m.b.t. de langdurige procedure zoals tot nog toe toegepast hield
enkel rekening met een asielprocedure van 3 jaar (met kinderen of 4 jaar (zonder kinderen); Dit breiden we uit naar 4 of 5 jaar in
procedure waarbij de Raad van State en/of art.9.3 oude vreemdelingenwet
volgend op een asielprocedure wordt meegerekend. Bij de beoordeling van de prangende humanitaire
situatie op grond van duurzame lokale verankering kan rekening worden
gehouden met het advies van de lokale besturen of een daartoe erkende dienst
m.b.t. de kennis van één van de landstalen, schoolloopbaan en inburgering van
de kinderen, werkverleden en werkbereidheid, beschikken over de kwalificaties
of competenties afgestemd op het arbeidsaanbod, o.m. inzake
knelpuntberoepen, uitzicht hebben op werk en /of de mogelijkheid hebben om in
het eigen levensonderhoud te voorzien. In elk van voormelde gevallen wordt
nagegaan of betrokkene geen gevaar betekent voor de veiligheid en openbare
orde. 5.2.2.6
Slachtoffers mensenhandel In opvolging van de aanbevelingen van de
Interdepartementale Coördinatiecel Mensenhandel-Mensensmokkel
wordt gestreefd naar een betere bescherming van de slachtoffers van
mensenhandel. Het betreft volgende initiatieven:
In bepaalde specifieke situaties is
het actuele systeem van samenwerking met justitie niet aangepast. Dit geldt met name voor situaties van mensenhandel waarvan het
huispersoneel van strafrechtelijk onschendbare diplomaten soms het
slachtoffer is. In dit geval zou het mogelijk moeten zijn, wanneer een klacht
voor feiten van mensenhandel wordt ingediend, dat het de arbeidsauditeur is
die zich uitspreekt of de feiten al dan niet beantwoorden aan een situatie
van mensenhandel en dat de verblijfstitel zal worden afgeleverd en vernieuwd
op basis van het verloop van het burgerlijk proces. 5.3 Elektronische verblijfskaart voor
vreemdelingen 5.3.1 Doelstellingen van het project Met de invoering van elektronische verblijfskaarten
voor vreemdelingen wenst België tegemoet te komen aan de volgende
doelstellingen die bij een modern en dynamisch bestuur horen: -
Het bestrijden van
fraude en criminaliteit -
Het aanbieden van de voordelen
van een elektronische kaart aan de vreemdelingen, naar het voorbeeld van de
elektronische identiteitskaart voor Belgen; -
Inpassen van de
vreemdelingenkaarten in een Europese context: namelijk de Europese
verordening 1030/2002 zoals aangepast door het 380/2008 dat een uniform model
van verblijfstitels uitwerkt. De elektronische vreemdelingenkaarten die door
België worden afgegeven aan vreemdelingen die 12 jaar oud zijn, beantwoorden
aan dit model. 5.3.2 Projectplanning 2008 Na het goede verloop van de pilootfase, die in 4 gemeenten plaatsvond (Ukkel,
Tubeke, Antwerpen en Kelmis),
heeft de Ministerraad op Vóór de omschakeling van de gemeenten naar
de elektronische omgeving werden verschillende opleidingen georganiseerd voor
de gemeenten. Een eerste reeks opleidingen was gewijd aan de generieke
procedures voor de aanmaak en de afgifte van de elektronische kaart. Een tweede
reeks opleidingen was voorzien om de specifieke aspecten van de elektronische
vreemdelingenkaart uit te leggen aan de gemeenten. Tijdens praktische
oefensessies konden de gemeenten zich vertrouwd maken met de nieuwe versie
van de BELPIC-toepassing. Op 11 juni 2008 was Melle
de eerste gemeente die op het gebied van de vreemdelingenkaarten omschakelde
naar de elektronische omgeving. Tegen het einde van de maand oktober zullen
alle Belgische gemeenten omgeschakeld zijn en ze zullen enkel nog
elektronische kaarten afgeven aan de vreemdelingen die ouder zijn dan 12
jaar. Om dit te kunnen doen hebben de gemeenten
het materiaal dat noodzakelijk is voor de afgifte van een elektronische kaart
aan vreemdelingen ontvangen. 2009 Tijdens de Ministerraad van 1 februari 2008
werd besloten om de documenten die worden afgegeven aan buitenlandse kinderen
die jonger zijn dan 12 jaar te moderniseren en, net zoals aan de Belgische
kinderen, een elektronische kaart aan hen af te geven. Bijgevolg zal in 2009
een pilootfase gelanceerd worden voor de elektronische kaart voor
buitenlandse kinderen. 5.3.3 Actiepunten voor de toekomst De veralgemeende afgifte van de
elektronische vreemdelingenkaarten in alle gemeenten en aan alle
vreemdelingen is geen doel op zich. Administratieve vereenvoudiging: dankzij
een nauwe en actieve samenwerking met de andere besturen zullen synergieën kunnen worden ontwikkeld tussen de
elektronische vreemdelingenkaart en de andere documenten die aan hen worden
afgegeven. Op termijn zal dat zelfs kunnen leiden tot een rationalisatie van
de verschillende types documenten. Versterkte beveiliging: de Europese
instellingen hebben besloten om de integratie van de biometrische
gegevens in de elektronische kaarten op te leggen. Zodra de technische
specificaties zullen zijn goedgekeurd en gedefinieerd zullen we de biometrische gegevens kunnen registreren op de
elektronische vreemdelingenkaarten. Concreet gezien gaat het om een foto en
vingerafdrukken. Gelijke behandeling: om de Belgen en de
vreemdelingen op dezelfde manier te behandelen is het logisch dat iedereen,
dankzij de elektronische kaart, over dezelfde mogelijkheden beschikt. 5.2.4. Verwijdering 5.2.4.1 Verwijderingsbeleid Het
noodzakelijke sluitstuk voor de bestrijding van illegale immigratie is een
effectief terugkeer- en
verwijderingsbeleid van vreemdelingen
die geen verblijfsrecht krijgen. Er wordt voorrang gegeven aan vrijwillige en
zelfstandige terugkeer. In geval dit mislukt, wordt overgegaan tot een
verplichte en humane gedwongen terugkeer. De
repatriëringen, dit wil zeggen de verwijderingen onder dwang, maken deel uit
van dit verwijderingsbeleid en vertegenwoordigen
daarin het grootste deel, gevolgd door de vrijwillige terugkeer door middel
van het REAB (Return and Emigration of asylum Seekers Belgium) - programma van de Internationale Organisatie
voor Migratie (IOM). In 2006
werden 11.728 personen van het Belgisch grondgebied verwijderd. In 2007
werden 8.745 personen verwijderd (waarvan 2592 vertrekkers met de IOM). Deze
daling in 2007 is voornamelijk te wijten aan een sterke daling van de
vrijwillige terugkeer uit open centra. Anderzijds worden door de uitbreiding
van de EU de onderdanen van de nieuwe EU-lidstaten enkel verwijderd in geval
van inbreuken tegen de openbare orde, zwartwerk en – in mindere mate –
herhaalde asielaanvragen. Bovendien verblijven heel wat uitgeprocedeerde
EU-asielzoekers in de open opvangcentra. Essentieel om
tot een effectief verwijderingsbeleid te komen, is
de samenwerking tussen de opvangstructuren en DVZ. Dit impliceert dat de
informatiedoorstroming tussen beide instanties veel gedetailleerder en
up-to-date moet verlopen. Op die manier voorkomt men dat men te lang en zonder
wettige redenen in een opvangstructuur wordt opgevangen, wat de
bezettingsgraad aanzienlijk zal verminderen. Alleen op die manier kan de
korte, nieuwe asielprocedure op het terrein optimaal functioneren en komen
uitgeprocedeerde asielzoekers niet in de illegaliteit terecht en soms maar na
een aantal jaren in een gesloten centrum. Wat de terugdrijvingen betreft, zet de ingezette daling
van de laatste jaren zich voort. Dankzij een proactieve aanpak blijft het
aantal terugdrijvingen aan de Belgische grens
dalen. Er werden niet alleen méér protocolakkoorden
inzake het opleggen van administratieve geldboetes
afgesloten met de vervoerders, ook de preventieve maatregelen werden fors
opgeschroefd. Het aantal grensleidingen
is sterk toegenomen ten gevolge van het prioritair
opvolgen van de Dublin- en andere terugnames. Dit om te voorkomen dat er
misbruik wordt gemaakt van ’asielshopping‘. Weerspannige
vreemdelingen die een risico vormen op gebied van veiligheid kunnen met een beveiligde
vlucht worden gerepatrieerd. Het feit dat de mogelijkheid bestaat
dergelijke vluchten te organiseren heeft een positief effect op de andere
illegale vreemdelingen die meer bereid zijn het grondgebied vrijwillig en
zonder weerstand te verlaten. In het kader
van de verwijdering wordt grote aandacht besteed aan het stimuleren van een vrijwillige
terugkeer. De DVZ onderhoudt permanent overleg en contact met de
Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) te De
inspanningen met betrekking tot de verwijdering zullen worden voortgezet
door, enerzijds, een optimalisatie van de proactieve samenwerking met fedasil, de politiediensten en de gemeentebesturen en,
anderzijds, door een doeltreffende samenwerking met andere betrokken
departementen, zoals de FOD Justitie of de FOD Buitenlandse Zaken. Op Europees
niveau Een andere
prioriteit van het Europees immigratiebeleid is de noodzaak van een
dynamischer terugnamebeleid, dat beter aangepast is aan de uitdagingen
waarmee de Ministers bevoegd voor migratie en asiel dagelijks worden
geconfronteerd. Vooral op het
gebied van de terugkeer kan de Europese actie een duidelijke meerwaarde
hebben wanneer het gaat om de afsluiting van terugnameovereenkomsten, om
onderhandelingen met het oog op het bekomen van
doorlaatbewijzen en het vergemakkelijken van de transit tussen de Europese
landen. Dit is de reden waarom België deze acties ondersteunt in het kader
van de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken van de Europese Unie. Op international niveau Op het gebied van de internationale
samenwerking inzake verwijdering, heeft België, in
naam van de Benelux de onderhandelingen geleid die hebben geleid tot het
afsluiten van een overnameovereenkomst met Armenië, met Bosnië-Herzegovina
(19 juli 2006) en met Macedonië (30 mei 2006). De overeenkomst met Armenië
zal in november 2008 worden ondertekend. Verder werden in 2008 de
onderhandelingen met Frankrijk en Georgië voortgezet. Deze
inspanningen zullen worden voortgezet, zodat ze ten laatste in 2009 zullen
worden ondertekend. In 2008 heeft de Dienst Vreemdelingenzaken ook zijn
inspanningen voortgezet om, in naam van de Benelux, de onderhandelingen met
Rusland in verband met het toepassingsprotocol voor de uitvoering van de
Europese overnameovereenkomst met dat land af te sluiten. Dit protocol zou
eind 2008, of ten laatste begin 2009, moeten worden
ondertekend. In 2009 zullen ook onderhandelingen in deze zin met Oekraïne en
de Balkanlanden opgestart worden. Op bilateraal niveau In 2008 werden MoU’s met Vietnam, Guinea, Ecudador getekend. In 2009 zal er op dezelfde weg
doorgegaan worden, teneinde administratieve
terugnameakkoorden af te sluiten met o.a. Iran, Irak, Nigeria. Er wordt eveneens een
versterkte samenwerking met Groot-Brittannië vooropgesteld op het vlak van de
strijd tegen illegale immigratie en transit richting Groot-Brittannië. In dat
kader is er trouwens een bilateraal bezoek voorzien in de loop van de maand
november om de uitvoering van het MOU van 2004 met betrekking tot de
samenwerking tussen de immigratie- en politiediensten van beide landen te
verbeteren. Het RETURN-project
inzake de uitbouw of verbetering van een effectieve,
stabiele en duurzame samenwerking met de DR Congo
op het gebied van terugkeer zal in 2009 verder gezet worden, na een positieve
evaluatie van de deelnemers. Het project beoogt de intensivering van de
samenwerking tussen vijf Europese lidstaten en het Congolese Ministerie van
Buitenlandse Zaken en de Algemene Directie voor Migratie inzake
identificatie en terugkeer van Congolese in onregelmatig verblijf. Het
project voorziet in missies naar Europa en technische bijstand aan de
Congolese instellingen. 5.2.4.2
Gesloten centra Eind januari starten de werken voor de bouw van een nieuw transitcentrum, ter
vervanging Het nieuwe centrum zal nog nauwelijks te vergelijken zijn met het huidige centrum, dat
voornamelijk uit containergebouwen bestaat. De aangepaste infrastructuur
biedt immers bijkomende mogelijkheden om het verblijf van de bewoners zo goed
mogelijk te omkaderen. Het uiteindelijke doel is om in het gebouw zoveel
mogelijk een klimaat te scheppen van rust en bewoonbaarheid. Het nieuwe centrum wordt gebouwd in de nabijheid van
het Repatriëringscentrum 127bis te Steenokkerzeel. Als alles vlot verloopt in het bouwproces
zal het nieuwe centrum eind juli 2010 operationeel zijn. Wat betreft infrastructuurwerkzaamheden in de andere
gesloten centra wordt momenteel verder gewerkt aan een aantal belangrijke
projecten die allen een verdere humanisering tot doel hebben. De bouw van een nieuwe verbindingsvleugel tussen de
bestaande administratieve vleugel en de bewonersvleugel in het Repatriëringscentrum 127bis te Steenokkerzeel
begint concrete vormen aan te nemen. Hoofddoel van deze bijkomende vleugel is
de opvang van personen die moeite hebben met het samenleven in een
groepsregime. In het voorjaar van 2008 was de ruwbouw van de site achter de
rug, zodat volop aan de afwerking begonnen werd. De oplevering van het gebouw
wordt voorzien tegen Ook in het Centrum voor Illegalen te Brugge zijn
belangrijke infrastructurele vernieuwingen gepland met name
de bouw van een nieuw inkomgebouw. Het nieuwe gebouw zal in maart 2009
operationeel zijn. Nadat wordt de binnenplaats grondig gerenoveerd en
uitgebreid. Deze werken zullen normaliter beëindigd zijn eind 2009. In het Centrum voor Illegalen te Merksplas
staan 2 projecten op stapel. Vooreerst wordt het bestaande Blok III volledig
heringericht met slaapunits, i.p.v. de bestaande slaapzalen. De werken staren
in februari 2009 en de oplevering is voorzien in november van hetzelfde jaar.
Daarnaast zullen bijkomende aanpassingen voor individuele regimes worden
doorgevoerd in Blok IV. Tenslotte
zullen in één vleugel van het Centrum voor Illegalen te Vottem enkele fundamentele aanpassingen worden
uitgevoerd, om ook daar een individueel regime mogelijk te maken voor die
bewoners die problemen hebben om te functioneren in het groepsregime. De
timing hiervoor is voorzien in januari 2009. 5.2.4.3
Alternatief voor de
vasthouding van gezinnen met kinderen Vanaf De Regie der Gebouwen heeft aan de Dienst
Vreemdelingenzaken een aantal woningen ter beschikking gesteld nl. 3 woningen in Zulte en 5 appartementen in Tubeke. Deze woningen worden uitgerust om een familie met
kinderen op een gepaste manier op te vangen. De woningen in Zulte zijn reeds gerenoveerd, gemeubileerd en voorzien van de
noodzakelijke infrastructuur. In de vijf andere woningen zijn de
renovatiewerken aan de gang en deze zullen binnenkort in gebruik worden
genomen. De families worden opgevangen in een privé woning.
De families worden continu opgevolgd en begeleid met het oog op de
voorbereiding van de terugkeer door de coaches. Er zijn 2 Nederlandstalige en
2 Franstalige coaches aangesteld, die samen de dossiers van de in de woningen
verblijvende families opvolgen. Elke coach heeft dezelfde functie en vervult
dezelfde taken. Het feit dat het profiel van de coaches verschillend is, is
een voordeel dat op termijn kan leiden tot een differentiatie van bepaalde
taken, indien dit nodig zou blijken. De coaches zullen de verschillende terugkeermogelijkheden
uitleggen waarbij ze de gezinnen in de eerste plaats proberen te overtuigen
om te kiezen voor een begeleide vrijwillige terugkeer. Hiervoor werken de
coaches nauw samen met de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM). Zij
zullen erover waken dat elk vertrek (vrijwillig of gedwongen) zo humaan
mogelijk verloopt. Een voorname taak van de coaches is het stimuleren
en het overtuigen van de gezinnen om mee te werken in het kader van hun
identificatie (met het oog op het bekomen van de
noodzakelijk reisdocumenten) en hun terugkeer. De gezinnen die geen advocaat hebben, kunnen rekenen
op de nodige juridische bijstand. De gezinnen worden in hun dagelijkse behoeften
geholpen door de coaches. Maar de belangrijkste taak van de coach is het uitbouwen van een vertrouwelijke relatie met de gezinnen. De coaches zijn dan ook bevoegd zijn om afspraken te
maken met de lokale winkeliers, scholen, dokters, … opdat een adequate en
volledige omkadering aan de families kan bezorgd worden. In principe zal ieder gezin met kinderen dat een
uitvoerbare beslissing heeft bekomen en waarvoor geen opschortend beroep meer
mogelijk , dus ook families waarvoor een akkoord van een lidstaat van de EU inzake de Dublin-reglementering
voorligt, in aanmerking komen voor een verblijf in deze woningen. Deze
maatregel is niet van toepassing op de grensgevallen, aangezien
deze onder de Conventie van Chicago en de Shengen
Border Code. Het project zal, indien nodig, voortdurend bijgestuurd
worden. 5.2.5 Europees en internationale samenwerking De Europese Top heeft op 15 oktober 2008 het Europees pact voor
immigratie en asiel aangenomen. Dit pact is een uitdrukking van de wil van EU
en zijn lidstaten om een rechtvaardige, coherente en efficiënte politiek te
voeren tegenover de uitdagingen en kansen die migratie biedt. Het pact vormt
voor de EU een belangrijk platform voor een gemeenschappelijke migratie en
asielpolitiek, met aandacht voor en in het belang van derde landen en de
migrant zelf. Het pact is opgebouwd rond vijf sterke engagementen: -
het organiseren van
legale immigratie rekening houdend met de prioriteiten de noden en de
opvangcapaciteit van iedere Lidstaat, en het organiseren van integratie -
strijden tegen
irreguliere immigratie, meer bepaald door het verzekeren van de terugkeer van
illegale migranten naar hun land van oorsprong of een transitland. -
De efficiëntie van de
grenscontroles versterken -
Een Europa van asiel opbouwen -
Een globaal
partnerschap met de landen van oorsprong en transit uitbouwen
waarbij synergieën tussen migratie en ontwikkeling
bevoordeeld worden. De belangrijkste principes van het Pact worden omgezet in een reeks
maatregelen die zo snel mogelijk moeten worden uitgevoerd op Europees en
nationaal niveau. Deze principes dienen overigens
ook als inspiratie en vertrekpunt voor het werkprogramma van de EU dat door
de Commissie zal voorgesteld worden in 2009. 5.2.5.1
Europees Fondsen De
Europese wil om een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid te
scheppen blijft actueel. Vier jaar na de goedkeuring van het programma van
Den Haag blijft Europa acties ondernemen om de verschillende wetgevingen te
harmoniseren en de operationele samenwerking tussen de Europese politie- en
immigratiediensten te versterken. Europa
probeert eveneens de solidariteit tussen de verschillende lidstaten van de
Europese Unie te versterken. Om deze solidariteit te bewerkstelligen voorziet
het Kaderprogramma «voor solidariteit en beheer van de migratiestromen» in de
oprichting van vier financiële fondsen: een Integratiefonds voor de
onderdanen van derde landen, een Vluchtelingenfonds, een Terugkeerfonds en
een Fonds voor de buitengrenzen. Op
Belgisch niveau werd de Dienst Vreemdelingenzaken aangewezen als
Verantwoordelijke (implementerende) Autoriteit voor
het Buitengrensfonds (2007-2013) en het Terugkeerfonds (2008-2013). Voor
beide Fondsen zullen aan België belangrijke bedragen worden toegekend: 3,4
miljoen euro voor het Buitengrensfonds (2007-2008) en 3,1 miljoen voor het
Terugkeerfonds (2008). In de begroting 2009 zijn de noodzakelijke federale
middelen voorzien. Omdat de Europese tussenkomsten worden geprefinancierd
met federale middelen, heeft de ministerraad van 23 oktober 2008 beslist, dat
het fonds in negatief kan gaan in afwachting van de storting van de Europese
middelen, evenwel beperkt tot het bedrag van de
toegekende Europese subsidiëring. In
een eerste fase werd door de DVZ een beheers- en controlesysteem uitgewerkt
en werden voor beide fondsen meerjarenprogramma’s opgesteld die als basis
dienen voor de concrete jaarprogramma’s en projecten. De DVZ zal elk jaar
projecten selecteren en cofinanciering toewijzen. Op het vlak van het
Buitengrensfonds zijn Buitenlandse Zaken, Binnenlandse Zaken en de De
doelstellingen van het Fonds voor de buitengrenzen op Belgisch vlak zijn: ·
Verbetering in
de coördinatie van de informatiestroom tussen actoren/beheerders op nationaal
vlak en van en tussen België en andere lidstaten ·
Een betere
controle van grensdoorlaatposten (in het bijzonder verkeers-
en passagiersstromen aan secundaire grenscontrolepunten) en betere controle
van het grensoverschrijdend verkeer ·
Verbeterde uitrusting, geschikt om te
worden aangewend bij door Frontex gecoördineerde
gemeenschappelijke acties, vooral inzake controle
van zeegrenzen ·
Opvoering van de strijd tegen
misbruik in verband met visumaanvragen ("visa-shopping")
en pseudo-legale migratie ·
Versnelde afgifte van visa aan bona fide
reizigers ·
Doorvoeren van
schaalvergrotingsbesparingen in de behandeling en afgifte van visa
(consulaire samenwerking) ·
Installatie van het VIS ·
Opleiding, onderwijs en uitwisseling
van beste praktijken (op het vlak van visumbeleid en grensbeheer) De
doelstellingen van het Terugkeerfonds zijn: ·
Bijkomende ontwikkeling van
programma’s van vrijwillige terugkeer en versterking van hun omkadering
(informatie, bewustmaking, opleiding, uitvoering en opvolging) ·
Ontwikkelen van een op doelgroepen
gerichte benadering van de terugkeer, die de verschillende inspanningen van
informatie, begeleiding, financiële of materiële bijstand en samenwerking met
de landen van oorsprong coördineert en ze aanpast aan de specifieke behoeften
van elke groep ·
Uitwerken van alternatieve en
aangepaste opvangstructuren binnen dewelke de
personen kunnen worden begeleid naar hun terugkeer ·
Verbeteren van reïntegratieprogramma’s,
door ze aan te passen aan de structuur van de behoeften en ze toe te spitsen
op een duurzame terugkeer ·
Steun aan programma’s van gedwongen
terugkeer en versterking van hun omkadering (informatie, opleiding,
samenwerking, uitvoering en evaluatie), meer bepaald voor doelgroepen of
landen die bijzondere moeilijkheden opleveren ·
Versnelde identificatie, met name door een meer versterkte samenwerking met het
land van oorsprong ·
Bevorderen van het accepteren van de
terugkeer – ook binnen het opvangnetwerk – door het uitwerken van een beleid
van communicatie, informatie en gerichte en creatieve opleiding ·
Versterken van de
samenwerking/communicatie tussen de overheden op nationaal vlak ter
ontwikkeling van een meer geïntegreerd terugkeerbeleid dat de vrijwillige
terugkeer, de gedwongen terugkeer en de duurzame integratie omvat, in
overeenkomst met de communautaire normen ·
Ontwikkelen van analyse- en
evaluatie-instrumenten waarmee een duidelijker beeld kan worden verkregen van
de populatie van illegale immigranten en waarmee snelle, humane en waardige
vormen van terugkeer kunnen worden ontworpen, uitgewerkt en in de praktijk
gebracht ·
Investeren in de structuren binnen dewelke de lidstaten van de EU informatie kunnen
uitwisselen, de beste praktijken kunnen uitwerken en operationele
samenwerkingsmodellen kunnen opstellen Voor
2009 staan o.a. volgende projecten gepland die door de Dienst
Vreemdelingenzaken zullen worden uitgevoerd: het opzetten van de centrale
message brooker van het VIS-systeem,
het elektronisch administratief verslag tussen de politiediensten en de Dienst
Vreemdelingenzaken, de beheersapplicatie voor de gesloten centra, de
aanpassing van de opvang, begeleiding en reïntegratie
van kwetsbare groepen, ondersteuning voor de terugkeer van moeilijk
verwijderbare nationaliteiten en gedetineerde vreemdelingen. 5.2.5.2 Het Europees
Migratienetwerk Door
een actieve rol te spelen in het Europees Migratienetwerk is België concreet
betrokken bij de uitwisseling van informatie met betrekking tot de migraties
en het asiel. Dit project, dat in 2003 geïnitieerd werd door de Europese
Commissie, is gericht op het verbeteren van de uitwisseling van informatie
tussen de verschillende actoren en de kennis van verschillende aspecten van
de internationale migratie. Hoewel
er in 2007 geen financiering vanuit Europa mogelijk was omdat er geen
wettelijke basis was, zijn de belangrijkste activiteiten gewoon voortgezet. Zo
werden er, zoals de voorgaande jaren, opnieuw een Policy
Analysis Report, een Statistisch Rapport en een
studie over gezinshereniging opgesteld. Ook werd het nuttige “Rapid Question Mechanism” weer gebruikt waarbij NCP’s
(nationale contactpunten) vragen over het beleid, wetgeving, best practices of statistieken naar andere lidstaten kunnen
sturen en waarbij, indien nodig, binnen enkele dagen een antwoord op wordt
geformuleerd. Intussen werden de onderhandelingen over
een definitieve wettelijke basis opgestart binnen de Raad van de Europese Unie. Na enkele
vergaderingen onder Portugees Voorzitterschap heeft de JBZ-Raad
in december 2007 het “voorstel tot beschikking voor de oprichting van een
Europees Migratienetwerk” aangenomen. De lidstaten hebben inmiddels
hun definitief contactpunt aangewezen. Voor België is dit de DVZ. Hij wordt in deze taak geholpen door een ambtenaar
van het Commissariaat-generaal van de Vluchtelingen
en Staatlozen en een vertegenwoordiger van het Centrum voor Gelijkheid van
Kansen en Racismebestrijding. Volgens
artikel 1 van het voorstel voor een beschikking heeft het EMN tot doel te
voldoen aan de behoeften aan informatie over migratie en asiel van de
communautaire instellingen, de autoriteiten en instellingen van de lidstaten,
door ter ondersteuning van de beleids- en
besluitvorming op deze gebieden in de Europese Unie actuele, objectieve,
betrouwbare en vergelijkbare informatie over migratie en asiel te
verstrekken. De informatie zal ook aan het publiek meegedeeld worden via een
website. Een Beheerscomité, samengesteld uit vertegenwoordigers van de
lidstaten, de Commissie en bijgestaan door twee wetenschappelijke experts,
zal o.a. het jaarlijkse werkprogramma vastleggen en de vooruitgang van het
EMN evalueren. Aangezien
het steeds belangrijker wordt om te kunnen beschikken over gedetailleerde en
accurate statistieken werd tevens beslist een deel van die opdracht toe te
vertrouwen aan het Belgisch Contactpunt van het EMN. Aangezien de
vergelijkbaarheid en betrouwbaarheid van gegevens op Europees vlak
problematisch blijft, zal ook het toekomstig EMN veel aandacht besteden aan
statistieken en de analyse ervan. Het is immers duidelijk dat de Europese
Verordening betreffende communautaire statistieken over migratie en
internationale bescherming, die vanaf 1 januari 2008 van kracht is, een stap
in de goede richting is, maar zeker niet zal volstaan om alle knelpunten op
dat vlak op te lossen. In het kader van die Verordening over asiel- en
migratiestatistieken zal de DVZ 4 soorten gegevens dienen te leveren:
internationale bescherming (asiel en subsidiaire bescherming); preventie van
illegale binnenkomst en illegaal verblijf; verblijfsvergunningen en ten
slotte gegevens over terugkeer. Met het oog op een goede implementatie van de Verordening werd in de schoot van de
Directie Statistiek van de FOD Economie die de gegevens over de legale
bevolking op zich zal nemen, een werkgroep opgericht. 5.2.5.3
Preventie en sensibilisering Belangrijk in
de benadering van migratie is een alomvattende aanpak met oog voor de
verschillende modi operandi. Een belangrijk luik in
deze aanpak is preventie. Dienst
Vreemdelingenzaken treedt preventief op ten opzichte van de onregelmatige
instroom uit bepaalde derde landen. Zo zullen in 2009 projecten van preventie
en informatie georganiseerd worden in Senegal, Kameroen en India. De
projecten worden uitgevoerd door IOM en gefinancierd door de Dienst
Vreemdelingenzaken. Hiervoor is een totaal budget voorzien van 100. 000 euro
in 2008 en 300.000 euro in 2009. Op dit ogenblik worden de concrete projecten
gefinaliseerd. 5.2.5.4 Migratie en ontwikkeling België
wil synergieën bevorderen tussen het
immigratiebeleid, het buitenlands beleid en het ontwikkelingsbeleid, om tot
een grotere globale coherentie van de verschillende externe beleidsdomeinen en acties te komen, en dit zonder afbreuk te doen aan de
prioritaire acties in het ontwikkelingsbeleid. Deze
benadering was ook deze van de grote internationale en regionale conferenties
die plaatsvonden tijdens 2006 en die landen van bestemming, oorsprong en
transit hebben samengebracht. De Belgische ministers van Binnenlandse Zaken,
Ontwikkelingssamenwerking en Buitenlandse zaken hebben in maart 2006 namelijk
een conferentie georganiseerd rond het thema «Migratie en Ontwikkeling».
België heeft ook in 2007 een eerste wereldforum georganiseerd met als thema
«Migratie en Ontwikkeling» en zal actief deelnemen aan het tweede forum dat
in In die zin is er ook de budgetlijn die
gemeenschappelijk beheerd wordt tussen de Dienst Vreemdelingenzaken en het Directoraat-Generaal Ontwikkelingssamenwerking. Voor 2008 werden de volgende projecten goedgekeurd: -
een project van vrijwillige terugkeer
en reïntegratie vanuit Marokko naar landen uit Subsahara-Afrika; -
een project van preventie en
stabilisatie van vrouwen uit bepaalde wijken van Kinshasa; -
een bijdrage tot het Globale Forum
voor Migratie en Ontwikkeling in Manilla; -
een bijdrage aan het Boedapest-proces tussen de EU-lidstaten en de staten uit
het Gemenebest van Onafhankelijke Staten. 5.2.5.5 Andere Europese projecten De Dienst Vreemdelingenzaken heeft zijn
kandidatuur gesteld om partner te worden in een Europees Twinning
Project in Bulgarije en werd gekozen als beste partner. Concurrenten waren
Nederland, Frankrijk en Griekenland. De EU Commissie zal een bedrag van
600.000 euro ter beschikking stellen om de Bulgaarse Immigratiedienst gedurende
één jaar op de volgende gebieden te helpen: de implementatie van de nieuwe
EU-richtlijnen inzake toelating en de procedures en
gebruiken inzake interceptie en verwijdering. Een ambtenaar van de Dienst
Vreemdelingenzaken zal in 2009 een jaar als Resident Twinning
Advisor werken in Sofia. Van hieruit zullen
ambtenaren van de Dienst Vreemdelingenzaken voor korte missies naar Bulgarije
vertrekken om seminaries te organiseren, te helpen bij intercepties en
speciale vluchten, om interne instructies te ontwikkelen en die via training
te laten kennen in alle regionale eenheden van de Bulgaarse migratiedienst.
Ook zullen Bulgaarse collega’s ons komen bezoeken en kijken hoe wij het doen.
Dit project is onze bijdrage tot de versterking van immigratiediensten in de
nieuwe EU-lidstaten, vooral de landen die aan de Schengenbuitengrens
liggen. |
|
5. ASILE ET IMMIGRATION 5.1 Politique d’asile 5.1.1.
Objectifs stratégiques En ce qui concerne la politique d’asile,
les objectifs suivants sont fixés :
5.1.2.
Rapport sur la réalisation en 2008 5.1.2.1. La réforme de la procédure d’asile La loi du 15 septembre 2006 modifiant la loi du 15
décembre La loi a introduit le statut de protection subsidiaire
et établi des critères précis pour déterminer la qualité de réfugié
(conformément à Avec l’introduction de la nouvelle procédure d’asile,
les bases d’une procédure d’asile efficace, équilibrée et de qualité ont été
posées. Le demandeur d’asile a la possibilité réelle de présenter tous les
éléments à l’appui de sa demande et, en cas de décision négative, il dispose
d’un recours effectif garantissant pleinement les droits de En 2008, la priorité a été en outre accordée aux points
suivants :
En 2008, le nombre de demandes d’asile est resté plus
ou moins identique par rapport à l’année 2007. Durant les neuf premiers
mois de 2008, 8.876 demandes d’asile ont été introduites. Le point marquant
est le nombre relativement élevé de demandes d’asile multiples. Au Conseil du Contentieux des Etrangers, pour les
nouveaux recours, les décisions sont prises dans les délais fixés par Dans le cadre de la nouvelle procédure, le Conseil
d’Etat rend systématiquement un arrêt ou une décision dans un court délai
pour les nouveaux recours. Pour les dossiers d’asile, l’arriéré a entre-temps
encore été réduit en 2008. 5.1.3.1
L’organisation d’une
procédure d’asile efficace Les instances d’asile, c’est-à-dire le Commissariat
général aux Réfugiés et aux Apatrides et le Conseil du Contentieux des
Etrangers, examineront les moyens pour résorber l’arriéré des dossiers et
l’éventualité de prendre des mesures supplémentaires pour garantir un
traitement efficace et des normes de qualité élevée. Dans ce contexte,
l’objectif principal reste d’accorder une protection aux personnes qui en ont
besoin. 5.1.3.2. Quelques initiatives en matière de
législation Afin de rendre la législation en matière d’asile
entièrement conforme à
Conformément à l’accord gouvernemental, une procédure
sera mise au point pour la détermination du statut des apatrides. Un projet
de loi sera soumis au Parlement en 2009. 5.1.3.3. La politique d’asile harmonisée au
niveau européen Au niveau européen, un certain nombre de
progrès importants ont été enregistrés ces dernières années en matière
d’harmonisation des politiques d’asile. La concrétisation de cet objectif
nécessite encore la prise de nombreuses mesures. Il importe d’entreprendre sans tarder de
nouvelles démarches afin d’harmoniser les politiques d’asile :
Dans sa communication de juillet 2008, La Commission formulera plusieurs propositions pour
renforcer la coopération entre les services des différents Etats membres. Le
Commissariat général aux réfugiés et aux apatrides y a participé activement
dans le cadre de différents projets (comme l’ambitieux projet de formation de
« European Asylum
Curriculum ») et de conférences (comme Eurasil
ou Concernant cette proposition, -
faciliter l’appréciation des profils spécifiques des
demandeurs d’asile ; -
évaluer la manière d’appliquer les critères d’octroi de
protection ; -
évaluer de manière commune des situations dans les pays
d’origine; -
soutenir en cas de crise, certaines régions soumises à de
fortes pressions; -
coordonner les projets menés dans le cadre de fonds
européen pour les réfugiés; -
organiser la formation commune pour les fonctionnaires. Fin 2008, la directive 2003/109/CE relative
au statut des ressortissants de pays tiers résidents de longue durée sera
modifiée pour étendre le champ d’application aux bénéficiaires d’une
protection internationale. Cette directive devra ensuite être transposée en
droit belge. En 2009, il s’agira aussi d’examiner
comment organiser la solidarité avec les Etats membres dont le système
d’asile est soumis à une pression importante et de renforcer les programmes
de protection régionaux. La possibilité d’élaborer une politique européenne
de réinstallation a également été examinée. Les travaux sur ce projet se
poursuivront en 2009. La révision de certaines directives
importantes en matière d’asile figure également au calendrier européen pour
2009 (entre autres la directive « qualification », la directive « procédures d’asile », la
directive sur les conditions d’accueil des demandeurs d’asile et le Règlement
Eurodac). Il s’agit d’une étape importante dans
l’élaboration d’une politique d’asile harmonisée et la suppression des
disparités entre les Etats membres. 5.2 Politique de Migration 5.2.2. Séjour
d’une durée maximale de trois mois En ce qui concerne la politique en matière
de visas, 5.2.1.1 VIS L’initiative européenne relative au système d’information sur les visas
(VIS) ( En rapport avec le règlement VIS, le groupe a entamé la lecture de 5.2.1.2 Politique européenne en matière
de visa Les efforts d’harmonisation de la politique de visa européenne pour
lutter contre le « visa shopping» et l’immigration illégale se poursuivent.
On peut s’attendre à un accord dans le courant de 2009 concernant une
proposition de règlement établissant un code communautaire des visas. La lutte contre la fraude lors de l’introduction d’une demande de visa
reste une priorité. L’enregistrement de données biométriques (empreintes
digitales et photo) de la plupart des étrangers est actuellement devenu
possible grâce à une modification de la loi du 15 décembre 1980. Ces mesures
biométriques doivent en premier lieu permettre de constater ou de vérifier
l’identité d’un étranger. L’exécution de cette disposition fait l’objet d’un
plan d’action actuellement en cours d’élaboration. 5.2.1.3 Banque de données « Garants » On travaille à la création d’une banque de données répertoriant tous les
garants qui ont signé un engagement de prise en charge conformément aux
articles 3 bis (court séjour) ou 60
(séjour étudiant) de la loi du 15 décembre 1980 ou en tant que concubin. L’objectif de la création de cette banque de données est double : il
s’agit, d’une part, de lutter contre les prises en charge abusives (par ex.
utilisation de faux documents, souscription multiple d’engagements par une
même personne) et, d’autre part, de faciliter le remboursement par le garant
des frais occasionnés par l’étranger supportés par l’Etat belge. Ce projet est co-financé par le Fonds européen
pour les Frontières extérieures. A partir de 2010, il sera injecté via ce Fonds
50.000 euros la première année et 100.000 euros les années suivantes jusqu’en
2013 compris (voir point 5.2.5.1). 5.2.2. Séjour
de plus de trois mois 5.2.2.1
Regroupement familial La loi du 25 avril 2007 modifiant la loi du 15/12/1980
est entrée en vigueur le 1er juin 2008. Cette loi assure la
transposition de la directive 2004/38/CE relative au droit des citoyens de
l’Union et des membres de leur famille de circuler et de séjourner librement
et de la directive 2003/109/CE relative au statut des ressortissants de pays
tiers résidents de longue durée (voir point 5.2.2.2). Ressortissants UE Pour les citoyens de l’Union et les membres de leur
famille, les arrêtés d’exécution nécessaires ont été pris le 7 Les principales modifications de la procédure de séjour
sont les suivantes : -
Les citoyens de l’Union et les
membres de leur famille recevront seulement un droit de séjour conditionnel
durant une première période de trois ans, qui peut être retiré s’ils ne
satisfont plus aux conditions de séjour ou s’ils représentent une charge
déraisonnable pour la sécurité sociale. Au cours de la troisième année, ce
retrait n’est possible que si des éléments indiquent une situation de
complaisance. Après trois ans, l’étranger obtient un droit de séjour
permanent, qu’il peut perdre uniquement en cas de fraude ; -
Conformément à la directive, étant
donné qu’il ne peut plus être délivré de document de séjour aux citoyens de
l’Union, ils reçoivent désormais une attestation d’enregistrement et peuvent,
en principe, régler leur procédure de séjour en une seule visite à -
Les partenaires non mariés d’un
citoyen de l’Union bénéficieront désormais eux aussi d’un droit légal au
regroupement familial. Par contre, les conjoints des ascendants et
descendants ne tombent plus sous le champ d’application du regroupement
familial. Les membres de la famille d’un Belge sont traités de la même façon
que les membres de la famille d’un citoyen de l’Union, à ceci près que des
garanties supplémentaires sont demandées si les ascendants viennent rejoindre
un Belge. Lorsque c’était possible, les mêmes principes ont été repris que
ceux qui s’appliquent au regroupement familial avec des ressortissants non UE
(par ex. séjour temporaire pendant 2 à 3 ans, regroupement familial de
partenaires…). Ressortissants non UE En outre, dans le cadre du regroupement familial, une
modification législative sera requise pour introduire le critère des moyens
de subsistance réguliers et suffisants, comme prévu par l’accord
gouvernemental. Une exigence d’intégration pourrait aussi être prévue
comme l’a autorisé la directive 2003/86. Celle-ci peut être réalisée au moyen
d’accords de coopération avec les communautés, qui sont en effet compétentes
en matière d’intégration. La lutte contre les mariages de complaisance Le phénomène des
mariages blancs est très caractéristique de l’immigration pseudo-légale.
L’abus du droit de séjour en tant que partenaire marié ou partenaire dans le
cadre de la cohabitation légale prend de telles proportions que de nouveaux moyens ou nouvelles formes de coopération doivent
être développés pour lutter contre l’utilisation inappropriée de
l’institution du mariage ou de la cohabitation légale. -
En plus de la circulaire du 13 septembre 2005 relative à l’échange
d’informations entre les officiers de l’état civil, en collaboration avec
l’Office des Etrangers, la loi du 12 janvier 2006 concernant la pénalisation
de la tentative et la conclusion d’un mariage de complaisance constitue un
nouvel instrument dans le cadre de la lutte contre ce phénomène. Bien qu’en 2007, une augmentation nette du nombre de demandes
d’informations relatives à des mariages projetés et conclus a été enregistrée, l’Office des Etrangers a choisi de ne
reprendre dans les statistiques que les cas individuels qui ont nécessité une
enquête administrative du Bureau Recherches de l’Office des Etrangers. Les
statistiques de 2007 reprennent systématiquement le nombre de tentatives
qu’un étranger a entreprises dans plusieurs communes. Il est ainsi satisfait
directement aux objectifs poursuivis par la circulaire du 13 septembre 2005. Grâce à une meilleure collaboration entre les différents services et à la
priorité que les Parquets ont donné au suivi des mariages blancs projetés, le
nombre d’enquêtes a augmenté de 42 % en 2007. Depuis peu, on constate une stagnation du nombre d’enquêtes
administratives sur de potentiels mariages blancs projetés. Cette stagnation
est probablement due aux récentes modifications législatives qui prévoient un
droit de séjour sur la base d’un contrat de cohabitation. Les administrations
locales ont observé un potentiel abus de cette procédure. Les services
d’immigration suivent cette problématique de près. -
Au milieu de l’année 2007, un groupe de travail sur les mariages de
complaisance a été créé au sein du SPF Justice dans le service de Ce
groupe de travail est constitué d’une délégation des différentes parties
intéressées, comme les parquets généraux, les parquets d’arrondissement, les
officiers de l’état civil, le SPF Affaires étrangères et l’Office des
Etrangers du SPF Intérieur. Début octobre 2008, les travaux de ce groupe de travail ont débouché sur
la réalisation d’un scénario national détaillé de 94 pages qui explique les
compétences de tous les partenaires concernés, énumère leurs tâches dans le
cadre légal et vise une collaboration optimale. Pour le Collège des
procureurs généraux, ce document sert de base à la rédaction et à la
promulgation d’une directive pour les Parquets d’arrondissement en matière de
lutte contre les mariages blancs. Nombre d’enquêtes administratives du Bureau Recherches pendant les 9
premiers mois de 2008 : 5.030 enquêtes sur de potentiels mariages blancs
projetés et 1.778 enquêtes sur de potentiels mariages blancs conclus. -
Test ADN Pour lutter contre la fraude dans le cadre
du regroupement familial et pour faciliter le regroupement familial des
enfants ayants droit, une procédure sécurisée a été mise en place en 2003 en
collaboration avec le SPF Affaires étrangères pour permettre de prouver la
parenté au moyen d’un test ADN. Cette procédure est particulièrement utile
quand les documents de l’état civil ne sont pas probants ou quand les
registres de l’état civil ont été détruits. L’application de cette
« procédure ADN » n’est pas obligatoire, mais offre au demandeur la
possibilité d’obtenir plus facilement le regroupement familial. Cette
possibilité offerte au demandeur s’inscrit dans le cadre de -
Enfin,
il faut également aborder les abus dans la procédure de regroupement familial
sur la base d’un partenariat. Ainsi, par analogie avec ce qui est prévu
pour le mariage, une disposition sera introduite en rapport avec un
« partenariat blanc » : un partenariat qui n’est conclu que
pour obtenir une autorisation de séjour pourra être annulé et sera de plus
punissable. -
Sur proposition du
Ministre de la Justice, le juge pénal qui prononce l’annulation dans le cadre
d’un mariage de complaisance ou d’une cohabitation de complaisance devra le cas échéant prononcer la déchéance de la nationalité belge. -
En outre, les abus dans la procédure du regroupement familial devront
également faire l’objet d’une approche préventive. Sur proposition du Ministre de la Justice,
les postes diplomatiques et consulaires étrangers recevront une base légale
pour lutter le plus efficacement possible contre les abus dans le cadre du
regroupement familial. Les documents falsifiés pourront notamment être
interceptés dans le pays d’origine et être soumis à un contrôle de
vérification. Toujours, sur proposition du
Ministre de la Justice une base de données sera mise à la
disposition de l’officier de l’état civil qui devra la consulter avant de
conclure un mariage ou une cohabitation légale. De plus, en cas de doutes
sérieux quant à l’authenticité, il pourra consulter aussi bien le Parquet que
les postes diplomatiques pour la faire vérifier. 5.2.2.2 Les résidents de longue
durée Concernant les ressortissants de
pays tiers résidents de longue durée, la loi du 25 avril -
l’arrêté
royal du 22 juillet 2008 modifiant l’arrêté royal du 8 octobre 1981 sur
l’accès au territoire, le séjour, l’établissement et l’éloignement des
étrangers ; -
l’arrêté
royal du 22 juillet 2008 fixant certaines modalités d’exécution de la loi du
15 décembre 1980 sur l’accès au territoire, le séjour, l’établissement et
l’éloignement des étrangers ; -
une
instruction adressée aux administrations communales en date du 1er
septembre 2008. Ces
dispositions conduisent à deux nouveautés : -
Le ressortissant d’un Etat hors UE peut obtenir un
statut de résident de longue durée en Belgique s’il satisfait aux conditions
suivantes : d.
s’il est autorisé ou admis au séjour en Belgique de
manière illimitée ; e.
s’il justifie un séjour légal et ininterrompu dans le
Royaume au cours des cinq ans qui précèdent immédiatement la demande d f.
s’il dispose, pour lui‑même
et les membres de sa famille qui sont à sa charge, de moyens de subsistance
stables, réguliers et suffisants pour subvenir à ses propres besoins et à
ceux des membres de sa famille afin d Les membres de la famille d’un résident de longue durée
se voient appliquer les mêmes dispositions que les membres de la famille d’un
étranger, ressortissant de pays tiers, autorisé ou admis au séjour pour une
durée illimitée ou autorisé à s’y établir. -
Ces dispositions permettent à un ressortissant de pays
tiers qui bénéficie du statut de résident de longue durée dans un autre Etat
membre, d’obtenir plus facilement une autorisation de séjour de plus de trois
mois en Belgique. En pratique, les résidents de longue durée sont soumis aux mêmes
conditions que celles applicables à tout ressortissant de pays tiers qui
souhaite exercer une activité économique en Belgique, y poursuivre des études
ou obtenir une autorisation d’y séjourner dans un autre cadre, à ceci près,
que le résident de longue durée bénéficie à ce titre d’un droit à
l’autorisation de séjour. Concernant les membres de la famille d’un ressortissant
d’un Etat hors UE qui bénéficie du statut de résident de longue durée dans un
autre Etat membre et qui est autorisé au séjour en Belgique, ils sont soumis
aux mêmes dispositions que les membres de la famille d’un ressortissant de
pays tiers autorisé au séjour pour une durée limitée en Belgique. Toutefois,
lorsque la famille est déjà constituée dans le premier Etat membre, la preuve
d’un logement suffisant ne sera pas requise dans le chef du regroupant et,
dans le cas où ce dernier ne dispose pas de ressources suffisantes pour
l’entretien du membre de sa famille à l’égard duquel cette condition est
requise (enfant majeur handicapé), les moyens personnels de celui-ci seront
également pris en compte. 5.2.2.3 Etudiants Les dispositions relatives à l’accès au territoire et
au séjour des étudiants étrangers sont reprises dans le chapitre III, du
titre II, de la loi du 15 décembre 1980, qui prévoit un statut de séjour
particulier au profit de l’étudiant étranger. Ce chapitre sera modifié et complété en raison de la
transposition de la directive 2004/114/CE relative aux conditions d’admission
des ressortissants de pays tiers à des fins d’études, d’échange d’élèves, de
formation non rémunérée ou de volontariat. Comme l’indique son intitulé, cette directive
européenne détermine les conditions d’entrée et de séjour des ressortissants
de pays tiers dans un Etat membre de l’Union européenne à des fins d’études,
d’échange d’élèves, de formation professionnelle non rémunérée ou de
volontariat. Les Etats membres liés par la directive (excepté le
Royaume-Uni, l’Irlande et le Danemark) sont tenus de transposer dans leur
ordre juridique interne les dispositions de la directive relatives au séjour
des ressortissants de pays à des fins d’études. Ils sont par contre libres de
transposer ou pas les dispositions de la directive se rapportant aux autres
statuts. La directive vise essentiellement à harmoniser les
conditions et les procédures d’entrée et de séjour à des fins d’études des
ressortissants de pays tiers sur le territoire des Etats membres. La mobilité dont l’étudiant étranger
bénéficie en Europe sous certaines conditions est une nouveauté. La directive ne se limite pas à la
définition des procédures et des conditions de séjour mais confère à
l’étudiant étranger qui a déjà obtenu le statut d’étudiant dans un Etat
membre sur la base de la directive, le droit d’aller étudier dans un autre
Etat membre moyennant le respect de certaines conditions. Ainsi, l’étranger qui est titulaire d’un titre de
séjour « étudiant » délivré par un autre Etat membre peut désormais
demander l’autorisation de suivre en Belgique une partie des études dans
lesquelles il est déjà engagé ou de les compléter par un cycle d’études
apparenté. Une première ébauche d’avant-projet de loi a déjà été
rédigée pour transposer les dispositions de la directive en droit belge. De
plus, l’avant-projet de loi aligne les dispositions existantes de la loi du
15 décembre 1980 sur celles de En outre, l’avant-projet de loi doit
inclure l’évolution de l’enseignement supérieur (processus de Bologne). Il a
donc été soumis aux ministres communautaires compétents en matière
d’enseignement supérieur afin que les différentes notions et définitions du
statut d’étudiant couvrent le contenu exact. Un groupe de travail technique
se penchera plus en détails sur le projet qui pourrait encore faire l’objet
de modifications avant d’être soumis pour avis au Conseil d’Etat et ensuite
pour approbation au Parlement. Cependant, il existe une volonté politique,
d’une part, de moderniser le statut de l’étudiant étranger et lui octroyer
une mobilité au sein des pays de l’Union européenne et, d’autre part, de
lutter contre les abus du statut et l’utilisation de documents faux ou
falsifiés. Pour ce faire, un agent de l’Office des
Etrangers est envoyé chaque année aux postes diplomatiques de Casablanca et
de Kinshasa pour traiter et délivrer sur place les visas pour étudiants. A
l’avenir, le nombre de fonctionnaires à l’immigration chargés de cette tâche
sera augmenté. 5.2.2.4 Travailleurs La
réglementation en matière d’emploi des travailleurs étrangers relève de la
compétence de la Ministre fédérale de l’Emploi. L’exécution de cette
réglementation, à savoir la délivrance des permis de travail, a été attribuée
aux Régions et ce, suite à une précédente réforme de l’Etat. Sur la base d’un
permis de travail est délivré un permis de séjour par l’Office des étrangers
qui lui relève de la Ministre fédérale de la Politique de Migration. Les
propositions ci-après dans le cadre de la migration économique doivent donc
être élaborées en concertation entre les deux ministres. Le Service de migration économique Le 15 septembre Ce nouveau service fera l’objet d’une
évaluation et d’un suivi mensuels, ce qui permettra de détecter les problèmes
actuels et de proposer des solutions. Ainsi, des séminaires seront organisés
en novembre 2008. Un premier séminaire vise à sensibiliser les villes et les
communes à offrir un service convivial aux migrants économiques et à les encourager
à s’inscrire au registre des étrangers le plus rapidement possible et au plus
tard dans les trois mois. Pendant ce délai, les travailleurs étrangers sont
couverts par un séjour légal sur la base du visa obtenu. Lors d’un deuxième
séminaire, les entreprises seront informées de la réglementation en vigueur
sur les permis de séjour et les autorisations d’occupation et des procédures
à suivre. Ressortissants EU Au plus tard le 30 avril 2009, les mesures
transitoires relatives à l’accès au marché du travail belge cesseront de
plein droit d’exister pour les ressortissants des huit Etats membres qui ont
adhéré à l’Union européenne le 1er Ressortissants de pays tiers à l’étranger La directive « Blue Card » sera normalement approuvée en janvier 2009
sous la présidence tchèque. Cette directive européenne représentera une étape
en matière de politique de migration globale européenne en permettant d’abord
aux travailleurs étrangers hautement qualifiés non UE d’être employés dans
tous les Etats membres avec un seul et même permis de travail/séjour, ce qui
augmentera la force d’attraction de l’Europe sur les travailleurs étrangers. Une deuxième directive sera ensuite
approuvée dans une phase ultérieure. Celle-ci permettra d’appliquer également
le principe de la migration circulaire aux travailleurs saisonniers. Le Gouvernement continuera de développer la
migration économique. Actuellement, il n’existe qu’une liste assez confuse de
dispenses et d’exceptions qui, jusqu’à présent, ne permet pas de combler les
emplois vacants difficiles à pourvoir. De plus, seuls les travailleurs venant
des pays avec lesquels Ressortissants de pays tiers sur le
territoire Les personnes qui séjournent durablement
sur le territoire depuis le 31 mars 2007 au moins et qui ont une offre
d’emploi fixe, peuvent obtenir de façon exceptionnelle une autorisation
d’occupation. L’Office des Etrangers délivrera une autorisation de séjour
provisoire à ces personnes sur la base de leur permis de travail. La
surveillance en matière d’abus sera particulièrement accentuée. Ainsi, des
sanctions pénales seront notamment introduites pour lutter contre les
demandeurs, les employeurs et les intermédiaires frauduleux. 5.2.2.5 Séjour pour
raisons humanitaires Pour faire face à certaines situations
humanitaires, des critères ont été définis ces dernières années pour délivrer
une autorisation de séjour à certains étrangers. Depuis 2005, cette pratique
a permis à quelque 10.000 étrangers par an d’obtenir une autorisation de
séjour. En application de l’accord gouvernemental,
le Gouvernement opte pour une régularisation sur base individuelle. Les
critères de régularisation relatifs aux circonstances exceptionnelles seront
précisés dans une circulaire (longue procédure, maladie et motif humanitaire
urgent, y compris l’ancrage local durable). Le critère relatif à la longue
procédure tel qu’il a été appliqué jusqu’à présent tenait compte uniquement
d’une procédure d’asile de 3 ans (avec des enfants) ou de 4 ans (sans
enfant). Nous élargissons ce délai à 4 ou à 5 ans pour les procédures
incluant l’intervention du Conseil d’Etat et/ou l’article 9.3 de l’ancienne
loi sur les étrangers dans le cadre d’une procédure d’asile. Lors de l 5.2.2.6
Victimes de la traite des
êtres humains Dans le prolongement des recommandations de
Dans
certaines situations spécifiques, le système actuel de coopération avec 5.3 Carte de séjour électronique pour
étranger 5.3.1
Objectifs du projet Avec l’introduction des cartes électroniques pour
étrangers, -
Lutter
contre la fraude et la criminalité ; -
Offrir aux
étrangers les avantages d’une carte électronique, à l’instar de la carte
d’identité électronique pour les Belges ; -
Inscrire
les cartes pour étrangers dans un contexte international, à savoir le règlement
européen n° 1030/2002 tel que modifié par le Règlement n° 380/2008 qui
élabore un modèle uniforme de titres de séjour. Les cartes électroniques pour
étrangers délivrées par 5.3.2 Calendrier du projet 2008 A la suite du bon déroulement de la
phase-pilote qui a eu lieu dans 4 communes (Uccle, Tubize, Avers et Avant le basculement des communes vers
l’environnement électronique, ces dernières ont reçu plusieurs formations.
Une première série de formations a été consacrée aux procédures génériques de
fabrication et de délivrance de la carte électronique. Une deuxième a été
prévue pour expliquer aux communes les aspects spécifiques de la carte
électronique pour étrangers. Enfin, les communes ont également eu la
possibilité de se familiariser avec la nouvelle version de l’application
BELPIC au cours de sessions d’exercices pratiques. Le basculement vers l’environnement
électronique au niveau des cartes pour étrangers a débuté le 11 juin 2008 par
le basculement de la commune de Melle. Pour la fin du mois d’octobre, toutes
les communes de Belgique auront basculé et ne délivreront plus que des cartes
électroniques aux étrangers âgés de plus de 12 ans. Afin de pouvoir faire face à cette nouvelle
méthode de travail, les communes ont reçu le matériel qui leur était
nécessaire pour pouvoir délivrer une carte électronique aux étrangers. 2009 Lors du Conseil des Ministres du 1er
février 2008, il a été convenu de moderniser les documents délivrés aux
enfants étrangers de moins de 12 ans et de leur délivrer, comme aux enfants
belges, une carte électronique. Par conséquent, en 2009, une phase-pilote
sera lancée pour la carte électronique pour enfants étrangers. 5.3.3 Futurs points d’action La délivrance généralisée des cartes
électroniques pour étrangers dans toutes les communes et à tous les étrangers
ne constitue pas une fin en soi. Simplification administrative : Grâce à une
collaboration étroite et active avec les autres administrations, des
synergies pourront être développées entre la carte électronique pour
étrangers et les autres documents qui leur sont délivrés. A terme, cela
pourra même déboucher sur une rationalisation des différents types de
documents. Sécurisation accrue : Les institutions
européennes ont décidé d’imposer l’intégration de données biométriques dans
les cartes électroniques. Dès que les spécifications techniques auront été
définies et adoptées, nous pourrons procéder à l’enregistrement des données
biométriques dans les cartes électroniques pour étrangers. Concrètement, il
s’agit d’une photo et des empreintes digitales. Egalité de traitement : Pour traiter les
Belges et les étrangers de la même façon, il est logique que tous bénéficient
des mêmes possibilités grâce à leur carte électronique. 5.2.4. Eloignement 5.2.4.1 Politique
d’éloignement L’issue
nécessaire à la lutte contre l’immigration illégale repose sur une politique
effective de retour et d’éloignement des étrangers qui ne bénéficient pas
d’un droit de séjour. La priorité est donnée au retour volontaire et
autonome. Si cette possibilité ne fonctionne pas, il est procédé à un retour
forcé, tout en restant humain. Les
rapatriements, ce qui signifie en l’occurrence les éloignements sous la
contrainte, font partie de cette politique d’éloignement et en représentent
la plus grande partie, suivie du retour volontaire avec l’aide du REAB (Return
and Emigration of asylum Seekers
Belgium), un programme de l’Organisation
Internationale pour les Migrations (OIM). Durant
l’année 2006, 11.728 personnes ont été éloignées du territoire belge. En
2007, 8.745 personnes ont été éloignées (dont 2.592 départs avec l’OIM).
Cette diminution en 2007 est principalement due à une forte diminution des
retours volontaires à partir des centres ouverts. D’autre part, suite à
l’élargissement de l’UE, les ressortissants des nouveaux Etats membres ne
peuvent désormais être éloignés uniquement en cas de violation de l’ordre
public, de travail au noir et, dans une moindre mesure, de demandes d’asile
répétées. En outre, bon nombre d’étrangers UE dont la demande d’asile a été
déboutée séjournent dans les centres d’accueil ouverts. Si
l’on entend parvenir à une politique d’éloignement effective, la
collaboration entre les structures d’accueil et l’Office des étrangers
s’avère essentielle. Une telle collaboration implique que les informations
échangées entre les deux parties soient beaucoup plus détaillées et mises à jour.
On évite ainsi que des personnes soient accueillies trop longtemps et sans
motif légal dans une structure d’accueil, ce qui diminuera ainsi
considérablement le taux d’occupation. Ce n’est qu’en travaillant de cette
façon que la nouvelle procédure d’asile raccourcie pourra fonctionner de
façon optimale sur le terrain et que l’on pourra éviter que des étrangers
dont la demande d’asile a été déboutée ne se retrouvent dans l’illégalité et
ne soient parfois placés dans un centre fermé qu’après plusieurs années. En ce
qui concerne les refoulements, la baisse amorcée ces dernières années
se poursuit. Grâce à une approche proactive, le nombre de refoulements à la
frontière belge continue de diminuer. Il y a eu non seulement davantage de
protocoles d’accord en matière d’imposition d’amendes administratives conclus
avec les transporteurs, mais les mesures préventives ont aussi été
considérablement renforcées. Le
nombre de reconduites à la frontière a fortement augmenté du fait du
suivi prioritaire des reprises Dublin et autres, pour éviter les abus de ce
que l’on appelle « l’asile shopping ». Les
étrangers récalcitrants qui présentent des risques pour la sécurité peuvent
être rapatriés par vol sécurisé. La possibilité d’organiser de tels
vols a un effet positif sur le comportement des autres étrangers en séjour
illégal, qui sont alors plus disposés à quitter le territoire volontairement
et sans montrer de résistance. Dans
le cadre de l’éloignement, l’encouragement au retour volontaire fait
l’objet d’une grande attention. L’Office des Etrangers consulte constamment
l’Organisation Internationale pour les Migrations (OIM) à Bruxelles.
Ensemble, ils cherchent le moyen de stimuler encore davantage le retour
volontaire. Les
efforts relatifs à l’éloignement seront poursuivis, d’une part, par une
optimalisation de la collaboration proactive avec Fedasil,
les services de police et les administrations communales et, d’autre part,
par une coopération efficace avec d’autres départements concernés, tels que
le SPF Justice et le SPF Affaires étrangères. Au
niveau européen Une
autre priorité de la politique européenne d’immigration est la nécessité
d’instaurer une politique de réadmission plus dynamique mieux adaptée aux
défis auxquels sont confrontés au quotidien les Ministres de C’est
précisément dans le domaine du retour que l’action européenne peut avoir une
valeur ajoutée quand il s’agit de conclure des accords de réadmission, de
mener des négociations en vue de l’obtention de laissez-passer et de
faciliter le transit entre pays européens. C’est pourquoi Jusqu’à aujourd’hui, l’Europe a conclu 11 accords de réadmission. Entre
2006 et 2008, Au niveau international Dans le domaine de la
coopération internationale en matière d’éloignement, Ces
efforts seront poursuivis afin d’aboutir à la signature de ces accords en
2009 au plus tard. En 2008, l’Office des Etrangers a également poursuivi ses
efforts afin de conclure, au nom du Benelux, les négociations avec Au niveau
bilatéral En 2008, des protocoles d’accord (MoU) ont été conclus avec le Vietnam, Une collaboration renforcée
avec Le « RETURN-project » relatif au développement et au renforcement
d’une collaboration effective, stable et durable et avec 5.2.4.2 Centres fermés Les travaux de construction d’un nouveau centre de
transit débuteront fin janvier. Celui-ci remplacera le centre de
l’aéroport qui est déjà en fonction depuis 1988. La nouvelle infrastructure sera très différente du
centre actuel qui est principalement constitué de conteneurs. Elle offre en
effet des possibilités supplémentaires pour optimiser l’encadrement des
résidents durant leur séjour. L’objectif final est de rendre l’atmosphère
dans le bâtiment aussi calme et hospitalière que possible. Le nouveau centre est aménagé à proximité du centre
127bis de Steenokkerzeel. Si la construction se déroule comme prévu, le
nouveau centre sera opérationnel à la fin du mois de juillet 2010. En ce qui concerne les travaux d’infrastructure dans
les autres centres, on étudie actuellement d’importants projets qui visent
tous à « humaniser » encore davantage les centres. L’aménagement d’un nouveau pavillon de liaison entre
l’aile administrative et l’aile des résidents dans le Centre de
rapatriement 127bis de Steenokkerzeel commence à prendre forme. Le but
principal de cette aile supplémentaire est de pouvoir accueillir des
personnes qui éprouvent des difficultés à vivre en régime de groupe. Au
printemps 2008, une fois le gros‑œuvre du
site achevé, les travaux de finition ont pu commencer. Le bâtiment devrait
être réceptionné le 1er février 2009. D’importants aménagements infrastructurels sont
également attendus dans le Centre pour illégaux de Bruges : on
est en train d’y construire un tout nouveau hall d’entrée. Le nouveau
bâtiment sera opérationnel en mars 2009. Ensuite, la cour sera également
réaménagée et agrandie. Les travaux devraient être terminés d’ici fin 2009. Dans le Centre pour illégaux de Merksplas, deux
projets sont également au programme. Tout d’abord, l’actuel bloc III sera
entièrement réaménagé avec des dortoirs séparés au lieu des dortoirs
existants. Les travaux commenceront en février 2009 et la réception est
prévue en novembre de la même année. Ensuite, des travaux supplémentaires
seront effectués dans le bloc IV pour les régimes individuels. Enfin, quelques adaptations fondamentales seront
apportées à une aile du Centre pour illégaux de Vottem
pour y créer également un régime individuel pour les personnes qui présentent
des problèmes lorsqu’elles sont placées en régime de groupe. Ces aménagements
devraient être terminés pour janvier 2009. Alternative à l’enfermement de
familles avec enfants A partir du 1er octobre 2008, les familles
avec enfants mineurs en situation illégale en attente de leur éloignement ne
sont plus maintenues dans des centres fermés. Une alternative a été étudiée
pour placer ces familles dans des logements gérés par l’Office des Etrangers.
Ce projet‑pilote se base, d’une part, sur les
recommandations du Bureau d’Etudes Sum-Research, et, d’autre part, sur les expériences
d’autres pays comme l’Australie et Les familles sont accueillies dans un logement privé.
Des « coaches » les suivront et les accompagneront en permanence pour
les préparer à leur retour. Deux coaches francophones et deux coaches
néerlandophones ont été désignés pour assurer le suivi des dossiers des
familles séjournant dans ces logements. Tous les coaches exercent la même
fonction et réalisent les mêmes tâches. Le fait que leur profil est différent
représente un avantage, qui peut, à terme, mener à une différenciation de
certaines tâches, si cela s’avérait nécessaire. Les coaches expliqueront les différentes possibilités
de retour ; le principal objectif étant de convaincre les familles de choisir
le retour volontaire accompagné. Dans ce but, les coaches travailleront en
étroite collaboration avec l’Organisation Internationale pour les Migrations
(OIM). Ils veilleront à ce que tous les départs (volontaires ou forcés) se
déroulent le plus humainement possible. La principale tâche des coaches consiste à encourager
et à persuader les familles de coopérer à leur identification (pour obtenir
les documents de voyages nécessaires) et à leur retour. Les familles qui ne sont pas assistées par un avocat
peuvent obtenir l’assistance juridique nécessaire. Les familles sont accompagnées au quotidien par les
coaches dont l’une des tâches principales est de bâtir avec elles une
relation de confiance. Les coaches seront également compétents pour conclure
des accords avec les commerçants, les écoles, les médecins… locaux, pour
garantir un encadrement adapté et complet pour les familles. En principe, toute famille qui fait l’objet d’une
décision exécutoire et qui n’a plus la possibilité d’introduire de recours
suspensif – soit, aussi les familles pour lesquelles l’accord d’un Etat
membre de l’Union européenne a été obtenu dans le cadre de la réglementation
de Dublin –, entre en ligne de compte pour séjourner dans ces logements.
Cette mesure ne s’applique pas aux cas à la frontière, puisqu’ils relèvent de
Le projet sera ajusté en
permanence si nécessaire. 5.2.5 Coopération européenne et internationale Ce 15
octobre 2008, le Conseil européen a approuvé le Pacte européen sur
l’immigration et l’asile. Ce Pacte exprime la volonté de l’Union européenne
et de ses Etats membres de mener une politique juste, cohérente et efficace
en fonction des défis lancés et des chances données par Le pacte est construit autour de cinq engagements
forts : -
organisation
de l’immigration légale compte tenu des priorités, des besoins et de la
capacité d’accueil de chaque Etat membre et l’organisation de
l’intégration ; -
lutte
contre l’immigration irrégulière, plus particulièrement en garantissant le
retour de migrants en situation illégale vers leur pays d’origine ou un pays
de transit ; -
renforcement
de l’efficacité des contrôles frontaliers ; -
construction
d’une « Europe de l’asile » ; -
conclusion
d’un partenariat global avec les pays d’origine et de transit pour promouvoir
les synergies entre la migration et le développement. Les principaux principes du Pacte sont transposés
en une série de mesures qui doivent être appliquées le plus rapidement posible aux niveaux européen et national. Ces principes
servent d’ailleurs de source d’inspiration et de point de départ pour le
programme de travail de l’UE que 5.2.5.1 Fonds européens La volonté européenne de créer un espace de liberté, de sécurité et de
justice reste d’actualité. Quatre ans après l’approbation du programme de L’Europe tente aussi de renforcer la solidarité entre les différents
Etats membres de l’Union européenne. Pour concrétiser cette solidarité, le
Programme-Cadre « pour la solidarité et la gestion des flux migratoires »
prévoit la création de quatre fonds financiers : un Fonds pour l’Intégration
des ressortissants de pays tiers, un Fonds européen pour les Réfugiés, un
Fonds pour les Retours et un Fonds pour les Frontières extérieures. Au niveau belge, l’Office des Etrangers a
été désigné comme autorité responsable (de mise en œuvre) du Fonds pour les
Frontières extérieures (2007-2013) et du Fonds pour les Retours (2008-2013),
pour lesquels Dans une première phase, l’OE a développé un système de contrôle et de
gestion et a établi des programmes pluriannuels pour ces deux fonds qui
serviront de base aux programmes annuels et aux projets concrets. Chaque
année, l’Office des étrangers sélectionnera des projets et attribuera un co-financement. Les Affaires étrangères et Les objectifs au niveau belge du Fonds pour les Frontières extérieures
sont : ·
Amélioration
de la coordination de l’échange d’informations entre les
acteurs/gestionnaires au niveau national et entre ·
Amélioration
du contrôle aux postes de passage frontalier (en particulier la circulation
routière et l’afflux de passagers aux points de contrôle frontalier
secondaires) et amélioration du contrôle de la circulation transfrontalière ·
Amélioration
de l’équipement pour les actions communes coordonnées par Frontex,
principalement pour le contrôle des frontières maritimes ; ·
Intensification
de la lutte contre les abus en matière de demandes de visa (« shopping des
visas ») et la migration pseudo-légale ; ·
Délivrance
accélérée de visas aux voyageurs de bonne foi (bona
fide) ; ·
Réalisation
d’économies d’échelle dans le traitement et la délivrance des visas
(coopération consulaire) ; ·
Mise
en place du système d ·
Formation,
enseignement et échange de meilleures pratiques (dans le domaine de la
politique en matière de visas et de la gestion des frontières). Les objectifs du Fonds pour le Retour sont : ·
Développement additionnel
des programmes de retour volontaire et renforcement de leur encadrement
(information, sensibilisation, formation, exécution et suivi) ; ·
Développement d’une
approche du retour axée sur des groupes-cibles, qui coordonne les différents
efforts d’information, d’accompagnement, d’assistance financière ou
matérielle, de coopération avec les pays d’origine, et les adapte aux besoins
spécifiques de chaque groupe ; ·
Conception de structures
d’accueil alternatives et adaptées dans lesquelles les personnes peuvent être
guidées vers le retour ; ·
Amélioration des
programmes de réintégration en les adaptant à la structure des besoins et en
les axant sur l’objectif d’un retour durable ; ·
Soutien aux programmes de
retour forcé et renforcement de leur encadrement (information, formation,
coopération, exécution et évaluation), notamment pour des groupes-cibles ou
pays posant des difficultés particulières ; ·
Accélération de
l’identification, notamment par le biais d’une collaboration renforcée avec
les pays d’origine ; ·
Augmentation de
l’acceptation du retour, notamment du retour volontaire - y compris au sein
du réseau d’accueil - par la conception d’une politique de communication,
d’information et de formation ciblée et créative ; ·
Renforcement de la
coopération/communication entre les autorités au niveau national en vue de
développer une politique de retour plus intégrée comprenant le retour
volontaire, le retour forcé et la réintégration durable en ligne avec les
standards communautaires ; ·
Développement
d’instruments d’analyse et d’évaluation permettant de se former une image
plus claire de la population d’immigrés clandestins et de concevoir,
d’élaborer et de mettre en œuvre des formes de retour rapides, humaines et
respectueuses de la dignité ; ·
Investissement dans des
structures au sein desquelles les différents Etats membres de l’UE peuvent
échanger des informations, élaborer des meilleures pratiques et développer
des modèles de collaboration opérationnelle. Les projets suivants prévus pour 2009 seront réalisés par l’Office des
Etrangers : la mise en place d’un système central de distribution de messages
(central message broker) du système VIS, le rapport administratif
électronique entre les services de police et l’Office des Etrangers, le
logiciel de gestion pour les centres fermés, l’adaptation de l’accueil, de
l’accompagnement et de la réintégration des groupes vulnérables et enfin,
l’aide au retour des personnes de nationalités difficiles à éloigner ainsi
que des étrangers détenus. 5.2.5.2 Le Réseau
européen des Migrations (REM) Grâce à son rôle actif dans le réseau européen de migration, Malgré le fait qu’en 2007, l’Europe ne puisse plus
proposer son financement en raison de l’absence de base légale, le Réseau a
poursuivi normalement ses activités. Ainsi, comme les années précédentes, il
a réalisé un Rapport d’analyse politique (Policy Analysis
Report), un Rapport Statistique et une étude sur le thème du regroupement
familial. Il a cette fois encore utilisé le très utile « Rapid Question Mechanism »
(système de questions-réponses rapide) permettant aux points de contact
nationaux d’envoyer aux autres Etats membres leurs questions concernant la
politique, la législation, les meilleures pratiques ou les statistiques et de
recevoir une réponse dans les jours qui suivent si nécessaire. Entre-temps, les négociations au sujet d’une base légale définitive ont
été entamées au sein du Conseil de l’Union européenne. Après quelques
réunions sous la présidence portugaise, le Conseil Justice et affaires
intérieures a approuvé la proposition de « décision instituant un réseau
européen des migrations » en décembre 2007. Depuis lors, les Etats membres
ont désigné leur point de contact définitif. Pour En vertu de l’article 1er de cette proposition de décision, le
but du réseau européen de migration est de répondre aux besoins
d’informations des institutions communautaires, des autorités et des
institutions des Etats membres en leur fournissant des informations fiables,
objectives, comparables et à jour en matière d Etant donné qu’il devient de plus en plus important de pouvoir disposer
de statistiques précises et fiables, il a été décidé de confier une partie de
cette mission au point de contact belge du réseau européen de migration.
Puisque la comparabilité et la fiabilité des données posent problème au
niveau européen, le futur réseau européen de migration attachera une grande
importance aux statistiques et à leur analyse. Il est en effet évident que le
Règlement européen relatif aux statistiques communautaires sur la migration
et la protection internationale, entré en vigueur le 1er janvier
2008, représente un pas dans la bonne direction mais ne suffira certainement
pas à résoudre tous les problèmes à ce niveau. Dans le cadre du Règlement européen susmentionné, l’Office des étrangers
devra fournir quatre types de données : la protection internationale (asile
et protection subsidiaire), la prévention des entrées illégales et du séjour
illégal, les permis de séjour et enfin, des données concernant le retour.
Pour s’assurer de la bonne exécution de ce Règlement, un groupe de travail a
été constitué au sein de 5.2.5.3 Prévention et
sensibilisation Pour
bien gérer les migrations, il est nécessaire de disposer d’une approche
globale qui consacre une attention particulière aux différents modi operandi. La prévention
constitue un important volet de cette approche. L’Office
des étrangers agit également préventivement face à l’afflux irrégulier venant
de certains pays tiers. Ainsi, en 2009, des projets de prévention et
d’information seront organisés au Sénégal, au Cameroun et en Inde. Les
projets sont réalisés par l’Organisation Internationale pour les Migrations
et sont financés par l’Office des Etrangers. Un budget total de 100.000 euros
en 2008 et de 300.000 euros en 5.2.5.4 Migration et Développement Cette approche était également celle des grandes conférences
internationales et régionales qui ont eu lieu en 2006 et qui ont rassemblé
les pays d’origine, de destination et de transit. Les Ministres belges de
l’Intérieur, de Dans cette optique, la gestion de la ligne budgétaire est partagée entre
l’Office des Etrangers et -
un projet de retour
volontaire et de réintégration à partir du Maroc vers les pays de l’Afrique
subsaharienne ; -
un projet de prévention
et de stabilisation des femmes venant de certaines régions de Kinshasa ; -
une contribution au Forum
Mondial sur -
une contribution au
processus de Budapest entre les Etats membres de l’UE et les pays de 5.2.5.5 Autres projets européens L’Office des étrangers a posé sa candidature pour
devenir partenaire dans un Projet européen Twinning
en Bulgarie et a été élu meilleur partenaire. Ses concurrents étaient les
Pays-Bas, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||