De weg van de humanitaire redelijkheid
ANNEMIE TURTELBOOM ANTWOORDT DE
VLAAMSE RECTOREN
Het is
niet mijn schuld dat het regularisatiedossier geblokkeerd zit, antwoordt Annemie Turtelboom aan de Vlaamse
rectoren. En meteen stelt ze de hypocrisie in het hele dossier aan de kaak. 'De
enige juiste politiek is die van een humanistisch realisme.'
De
rectoren van de Vlaamse universiteiten dringen in een gezamenlijk standpunt aan
snel tot een oplossing te komen voor het probleem van asielzoekers die al lange
tijd in ons land verblijven (DS 2 maart). Daarbij geven ze de indruk dat het
door mijn houding is dat er tot nu toe geen oplossing gevonden werd. Ik zou,
volgens hen en de directeur van Vluchtelingenwerk Vlaanderen, dé oorzaak zijn
waarom dit dossier geblokkeerd is. Niets is minder waar. Al in mei 2008 heb ik
een ontwerp van omzendbrief overeenkomstig het
regeerakkoord voorgelegd aan mijn collega's-ministers.
Daarin stonden een reeks objectieve criteria die ons moesten toelaten om op een
rationele manier kandidaat-geregulariseerden de
nodige papieren te geven. Dit voorstel werd evenwel
onmiddellijk verworpen door PS en CDH. Hun tegenvoorstellen kwamen er in de
praktijk op neer dat we naar een nieuwe grootschalige regularisatie van de
asielzoekers zouden gaan. Daar ben ik het niet mee eens en wel om vier
duidelijke redenen.
1. Een
dergelijke algemene regularisatie zou betekenen dat we op slag tienduizenden
mensen die illegaal in ons land verblijven de nodige papieren geven. Hierdoor
zouden ze recht krijgen op alle sociale en andere voorzieningen die in ons land
bestaan. Dit zou niet alleen een ondraaglijke bijkomende last betekenen voor
ons sociale zekerheidssysteem dat nu al middelen tekort komt, maar ook maatschappelijk
niet aanvaard worden.
2. Een
dergelijke maatregel zou een enorm aanzuigeffect creëren waardoor we binnen de
kortste keren opnieuw onder druk komen te staan om ook 'nieuwe' asielzoekers te
aanvaarden.
3. Deze
maatregel zou volledig in de kaart spelen van de mensensmokkelaars, niets
ontziende criminele bendes die de wanhoop van tienduizenden sukkelaars uitbaten
en zich verder niets aantrekken van het latere lot van hun 'klanten'.
4. Een
dergelijke algemene regularisatie zou moreel totaal verkeerd zijn tegenover
asielzoekers die na een negatief advies en een bevel tot terugkeer naar hun
land van oorsprong, wel degelijk ons grondgebied verlieten. Met
andere woorden, we zouden op die manier mensen die doelbewust onderdoken en de
wet overtraden, bevoordelen tegenover diegenen die wel weggingen en de wet
volgden.
Wil dat
nu zeggen dat ik geen hart en begrip heb voor de situatie van mensen die hier
al lang verblijven? Helemaal niet. Vorig jaar heb ik op individuele basis meer
dan 8.000 mensen geregulariseerd om humanitaire redenen of omdat de overheid
zelf in de fout ging doordat ze een beslissing veel te lang liet aanslepen.
Dagelijks word ik geconfronteerd met vragen om asielzoekers en illegalen die in
ons land zijn, een verblijfsvergunning te bezorgen. In heel wat gevallen spelen
parlementsleden en gemeentelijke vertegenwoordigers daarin een tussenrol. Dat
gaat als volgt. Ze geven me de naam en het adres van de betrokken immigrant,
verzekeren mij dat hij of zij perfect geïntegreerd is en vragen mij een
uitzondering toe te passen. Tegelijk verklaren ze in het parlement de meest
uiteenlopende zaken. Enkelen onder hen komen openlijk uit voor een absolute
stop om vreemdelingen toe te laten. Anderen zeggen me dan weer dat ze weliswaar
beseffen dat ons land niet alle asielzoekers van de hele wereld kan opvangen,
maar vragen toch een uitzondering voor de man of vrouw voor wie een
plaatselijke actiegroep opkomt. Extreemrechtse politici verwijten me dat ik de
deur voor illegalen wijd open zet, en zogenaamde progressieve politici
verwijten me de deur volledig dicht te houden.
Als
verantwoordelijk minister poog ik een redelijke en
humanitaire houding aan te nemen. Echte vluchtelingen, die een beroep doen op
de Conventie van Genève, moeten en zullen we steeds blijven helpen. Laat daar
geen twijfel over bestaan. Het gaat om mensen die naar ons land komen omdat ze
heel goed weten dat ze anders in eigen land gemarteld of vermoord worden. Toch
moeten we ook durven erkennen dat heel veel immigranten een appel doen op de
Conventie, maar eigenlijk gewoon uit zijn op een beter bestaan, zonder dat ze
daarom vervolgd worden. Elke redelijke persoon beseft dat we niet alle mensen
met dat motief tot ons land kunnen toelaten. Dat zou immers leiden tot een
ontwrichting van ons sociaal systeem en elk maatschappelijk draagvlak om de
echte vluchtelingen te helpen, de nek omdraaien. Ik weet het, het is een
genuanceerde positie, die meer uitleg vereist dan het verhaal van de aanhangers
van een Fort Europa die in elke vreemdeling een misdadiger zien, zoals
extreemrechts, of van de aanhangers
De
enige juiste politiek is die van een humanistisch realisme. Mensen die in hun
land van oorsprong fysiek bedreigd zijn, moeten we helpen. Mensen die via
legale weg een job willen uitoefenen waarvoor Belgen
passen, moeten hier welkom zijn. Maar mensen die hier - vaak misleid en
uitgebuit door criminele mensensmokkelaars - op goed geluk af via de zwarte economie
een gok wagen op een beter bestaan, moeten we zoveel mogelijk ontraden om naar ons land te komen.
Het
stoot mij ook tegen de borst dat er in ons land advocaten zijn die, ondanks het
feit dat ze perfect weten dat een bepaalde asielzoeker geen kans krijgt om zich
hier wettelijk te vestigen, hen toch weten te overhalen om (zinloze) juridische
stappen te doen.
Er is
nog iets dat ik mis in het discours van de rectoren, Vluchtelingenwerk
Vlaanderen en die partijen die schreeuwen om een algemene regularisatie en die
mij afschilderen als een harteloos iemand. Het gaat om een van de fundamentele
oorzaken van de komst van de vele asielzoekers naar ons land en Europa. Waarom
doen zij dat? Niet omdat ze het leuk vinden om hun familie en dorpen te
verlaten, maar omdat ze zo weinig perspectief op beterschap hebben in eigen
land. En één van de oorzaken daarvan ligt in het beleid van de Europese Unie.
Jaarlijks geven we 40 miljard euro aan landbouwsteun, importheffingen en
exportsubsidies, die ervoor zorgen dat de armen in het zuiden geen enkele kans
maken op creatie van welvaart. Als ik daarover spreek, zwijgen die betrokken
personen en partijen; sterker nog, ze gedogen of steunen het landbouwbeleid van
de EU, dat zowel moreel als economisch een pure schande is. Diezelfde partijen
die me verwijten geen grote regularisatie te aanvaarden zijn juist de grootste
voorstanders van de landbouwpolitiek van de EU die dergelijke sukkelaars naar
onze contreien stuwt. Het is een staaltje van hypocrisie waar ik van baal.
Annemie Turtelboom (Open VLD) is
minister van Migratie.
Verschenen in