“De nieuwe maatregel van minister Turtelboom om kinderen niet langer op te sluiten is slechts als een begin.”

Minister Turtelboom kondigde vrijdagmorgen aan dat gezinnen met kinderen niet langer zullen opgesloten worden in gesloten centra. Hoewel deze maatregel een vooruitgang is tegenover het huidige systeem, moet de minister daarvoor ook niet teveel schouderklopjes krijgen. Het gaat hier immers niet om een gunst maar over het respecteren van de kinderrechten zoals die vastgelegd werden in het Internationaal Verdrag voor de Rechten van het Kind dat door België geratificeerd werd. Een andere vraag is of deze maatregel efficiënt zal blijken en of er daadwerkelijk geen enkel kind meer zal opgesloten worden.

Minister Turtelboom ging de mosterd halen bij Grant Mitchell, een Australiër die het Zweedse detentiesysteem – waarbij kinderen niet opgesloten worden – in zijn thuisland succesvol implementeerde. In een interview met Vluchtelingenwerk Vlaanderen legde Mitchell heel duidelijk uit wat zijn geheim voor succes was: “Zweden doet aan ‘casework’ of ‘coaching’. Dat betekent dat elke asielzoeker een individuele begeleider, een vertrouwenspersoon krijgt die met hem alle opties overloopt. De asielzoeker krijgt informatie over zijn rechten van bij het begin tot op het einde van de procedure. Als je niet of nauwelijks geïnformeerd bent, voel je al gauw onrecht aangedaan. Dat is zeker zo bij asielzoekers die niet weten wat hen te wachten staat. Uit ervaring weet ik dat asielzoekers in dat geval veel moeilijker een uitkomst aanvaarden. Dit zijn de mensen die uiteindelijk verdwijnen in de illegaliteit. Door het geven van alle mogelijke opties zorg je ervoor dat de asielzoeker meester blijft over zijn eigen leven en zijn toekomst. Daarom mag - zelfs na een definitieve afwijzing van de asielaanvraag - terugkeer naar het herkomstland niet als enige optie worden aangeboden.

Het is net hier dat het schoentje knelt. Minister Turtelboom zal haar alternatief enkel aanbieden aan uitgeprocedeerde gezinnen. Van integrale begeleiding en vroege interventie is er dus geen sprake en de minister is erg duidelijk over het feit dat terugkeer de prioriteit blijft. Wanneer de minister het dus heeft over de begeleiding naar ‘vrijwillige terugkeer’ is dit enigszins cynisch. De onderschrijvende organisaties willen Minister Turtelboom daarom waarschuwen dat haar maatregel riskeert te mislukken.

Een begeleiding doorheen de hele asielprocedure, waarbij alle mogelijke uitkomsten voorbereid en besproken worden, behoeft immers de medewerking van Fedasil, de federale overheidsdienst die verantwoordelijk is voor de opvang van asielzoekers die nog geen uitwijzingsbevel kregen. Minister Arena van Maatschappelijke Integratie moet dus samen met minister Turtelboom haar verantwoordelijkheid in deze zaak opnemen en op zoek gaan naar een duurzaam langetermijn-alternatief. Met andere woorden: ook in deze zaak wordt het dringend tijd dat de regering begint te regeren.

Bovendien is niet duidelijk wat er zal gebeuren met kinderen die met hun ouders asiel aanvragen aan de grens en de kinderen die opgesloten zitten in het kader van het Dublin-akkoord. 50 tot 70 % van de kinderen, die op dit moment in gesloten centra zitten, vallen onder dit akkoord, dat asielzoekers verplicht hun asielprocedure te doorlopen in het eerste Europese land waar zij hun aanvraag indienden. En wat gebeurt er met de kinderen wiens ouders niet meewerken? Toch het gesloten centrum in? Hierover spreekt de minister zich niet uit.

Er mag ook niet vergeten worden dat een groot deel van de kinderen, die uitwijzingsbevelen ontvangen, in werkelijkheid in aanmerking komen voor de nieuwe regularisatiecriteria die de minister aankondigde in het regeerakkoord maar waarover tot op heden nog steeds geen duidelijkheid is. Regelmatig krijgen wij verhalen binnen over kinderen die reeds jarenlang in België zijn en die plots te horen krijgen dat zij hun leven verder moeten zetten in een land dat ze zich zelfs niet herinneren, en niet zelden in gevaarlijke gebieden zoals Afghanistan, Irak, Georgië en Tsjetsjenië. Het belang van het kind stopt niet aan de grens en ook hier draagt minister Turtelboom een verantwoordelijkheid.

De onderschrijvende organisaties dringen er bij de minister op aan meer duidelijkheid te geven over het lot van de verschillende kinderen in detentie en tegelijkertijd ook werk te maken van een humaan, kindvriendelijk en duidelijk asiel-en migratiebeleid. Het niet langer opsluiten van kinderen is daarvan een begin maar zeker geen sluitstuk.

De Beweging voor Kinderen zonder Papieren vzw

Service Droit des Jeunes

Jesuit Refugee Service

De Kinderrechtswinkel

Contactpersoon:

Nina Henkens (Stafmedewerker)

0487/31.95.64

Nina.henkens@kinderenzonderpapieren.be

Beluister ook hoe mooi minister Turtelboom haar project "geen kinderen achter tralies" promoot en de reactie daarop door Jozef Hertsens. Te beluisteren via deze link naar Radio 1 De Ochtend: http://www.radio1.be/programmas/och1/1148124/ klik op Audio