Open brief
van president Evo Morales
16 juni 2008
Op 10 juni zond president Evo Morales van Bolivia de volgende open brief aan de Europese
regeringsleiders naar aanleiding van de nieuwe Europese terugkeerrichtlijn voor
illegale immigranten. Evo Morales
werd einde 2006 verkozen als eerste president van inheemse origine
van een land met een tragische kolonisatiegeschiedenis en met een huidige niet
aflatende emigratie naar Europa.
Tot aan het einde van de Tweede Wereldoorlog is Europa steeds
een emigratiecontinent geweest. Tientallen miljoenen Europeanen trokken naar
Amerika om te ontsnappen aan hongersnoden, financiële crisissen, oorlogen,
totalitaire regimes en de vervolging van etnische minderheden.
Vandaag de dag volg ik met bezorgdheid het goedkeuringsproces
van de zogenoemde terugkeerrichtlijn. De tekst, die op 5 juni door de ministers
van binnenlandse zaken van de 27 EU-lidstaten bekrachtigd werd, dient op 18
juni ter stemming voorgelegd te worden aan het Europese Parlement. Ik betreur
dat de aanhoudings- en uitwijzingsvoorwaarden voor
migranten zonder
De Europeanen arriveerden destijds in grote
getale in de landen van Latijns- en Noord Amerika, zonder visum of
restricties opgelegd door de lokale autoriteiten. Ze waren altijd welkom, en
zijn dit nog altijd, in onze landen van het Amerikaanse continent dat hierdoor
de Europese economische miserie en politieke crisissen
opving. Men kwam naar ons continent om haar rijkdommen te exploiteren en deze
door te sluizen naar Europa, met een hoge kost voor de inheemse bevolking van
Amerika als gevolg. Neem het voorbeeld van onze Cerro
Rico (Rijke Berg) te Potosi
met zijn fabuleuse zilvermijnen waarvan de rijkdom de
geldvoorraad op het Europese continent omvang gaf van de 16de tot 19de eeuw. De
immigrant als individu met zijn bezittingen en rechten werd steeds
gerespecteerd.
De Europese Unie is vandaag de belangrijkste bestemming voor
immigranten van de hele wereld omwille van haar positief imago als oord van
voorspoed en openbare vrijheid. De grote meerderheid van de immigranten komen
naar de EU om bij te dragen tot die voorspoed en niet om ervan te profiteren.
Ze nemen arbeidsplaatsen in bij openbare werken, in de bouw en in de
dienstverlening aan personen en hospitalen, jobs die
de Europeanen niet kunnen of willen uitvoeren. Ze dragen bij tot de
demografische dynamiek op het Europese continent, tot het instand
houden van de verhouding tussen actieven en niet actieven waardoor de genereuze sociale zekerheidssystemen
mogelijk blijven, en vitalizeren de interne markt en
de sociale cohesie. De immigranten bieden een oplossing voor de demografische
en financiële problemen binnen de EU.
Voor ons vertegenwoordigen onze migranten de ontwikkelingshulp
die de Europeanen ons niet geven, aangezien maar weinig landen voldoen aan de minimum doelstelling voor ontwikkelingshulp van 0,7% van
hun BBP. Latijns-Amerika ontving in 2006 68.000
miljoen dollar via overschrijvingen van migranten, wat
meer is dan het totaal aan buitenlandse investeringen in onze landen. Op
wereldschaal bereiken de transfers van migranten 300.000 miljoen dollar, een
bedrag dat de 104.000 miljoen dollar aan ontwikkelingshulp overtreft. Mijn
land, Bolivia, ontvangt meer dan 10% van zijn BBP in de vorm van deze transfers
(1.100 miljoen dollar), qua omvang equivalent aan een derde van onze jaarlijkse
aardgasexport.
De migratiestromen zijn voordelig voor de Europeanen en slechts
in mindere mate voor ons uit de Derde Wereld gezien wij
miljoenen van onze gekwalificeerde arbeidskrachten verliezen; personen waarin
onze overheden, ondanks hun armoede, op één of andere manier menselijk en
financieel kapitaal geïnvesteerd hebben.
Spijtig genoeg, wordt deze realiteit in zeer hoge mate
bemoeilijkt door het project van de “terugkeerrichtlijn”. Indien we onderkennen
dat elke Staat of groep
“1. Een ieder heeft het recht zich vrijelijk te verplaatsen en
te vertoeven binnen de grenzen van elke Staat.
2. Een ieder heeft het recht welk land ook, met inbegrip van het
zijne, te verlaten en naar zijn land terug te keren”.
En erger nog, de richtlijn opent de deur voor het opsluiten van
moeders met kinderen en minderjarigen, zonder rekening te houden met hun
familie- en schoolsituatie, in gesloten centra waar depressie’s,
hongerstakingen en zelfmoorden voorkomen. Hoe kunnen we zonder de minste reactie
accepteren dat landgenoten en Latijns-Amerikaanse
broeders zonder documenten zouden worden samengepakt in deze centra, terwijl de
overgrote meerderheid van hen al jarenlang aan het werk is en zich heeft
geïntegreerd? Aan welke kant staat vandaag de plicht tot humanitair
interventie? Waar is de vrijheid van beweging, de bescherming tegen
willekeurige opsluiting?
Tegelijk probeert de Europese Unie de Gemeenschap van Andesnaties (bestaande uit Bolivia, Colombia, Ecuador en Peru) te overtuigen een Associatie-akkoord
te ondertekenen dat in zijn derde pijler een Vrijhandelsakkoord bevat van
dezelfde aard en inhoud als diegene die de Verenigde Staten opleggen. We staan
onder immense druk van de Europese Commissie om uiterst liberalizerende
voorwaarden voor handel, financiële diensten, intelectuele
eigendom en onze openbare diensten te aanvaarden.
Bovendien worden we uit naam van de juridische bescherming onder
druk gezet vanwege de nationalisatie van de water-,
gas- en telecommunicatiesector, gerealizeerd op de
Dag van de Arbeid. Ik stel bij deze de vraag ‘Waar is
de juridische zekerheid voor onze vrouwen, adolescenten, kinderen en arbeiders
die betere oorden opzochten in Europa?’
Het promoten van vrije circulatie van goederen en kapitaal
terwijl aan de andere kant onze broeders, die enkel probeerden zich vrij te
verplaatsen, zonder proces worden opgesloten: dat is het ontkennen van de
fundamenten van vrijheid en van de democratische rechten.
Onder deze voorwaarden, wanneer de ‘terugkeerrichtlijn’ wordt goedgekeurd,
zouden we omwille van ethische redenen onmogelijk de onderhandelingen met de
Europese Unie kunnen voortzetten en kennen we ons het recht toe om Europese
staatsburgers dezelfde visumverplichtingen op te leggen als de EU sinds april
2007 oplegt aan Boliviaanse burgers, volgens het principe van de diplomatische
wederkerigheid. We hebben dit recht tot op heden niet uitgeoefend, omdat we
rekenen op gunstige signalen vanuit de EU.
De wereld, haar continenten, haar oceanen en haar polen kennen
belangrijke globale moeilijkheden: de opwarming van de aarde, de vervuiling, de
trage maar zekere uitputting van energetische rijkdommen en biodiversiteit.
Tegelijk nemen honger en armoede toe in alle landen en verzwakken zo onze
samenlevingen. Om de migranten, zij het met of zonder
Uit naam van het Boliviaanse volk en van al mijn broeders van
het continent en uit andere regio’s van de wereld zoals de Maghreb,
Azië en de Afrikaanse landen, doe ik een oproep aan het geweten van de Europese
leiders en afgevaardigden, van de volkeren, burgers en activisten van Europa om
de tekst van de terugkeerrichtlijn niet goed te keuren. Zoals de tekst nu
voorligt, is het een tekst van de schaamte.
Ik roep de Europese Unie ook op om in de komende maanden een
migratiepolitiek uit te stippelen die de mensenrechten respecteert, die het
voor beide continenten voordelige dynamisme in stand houdt, die voor eens en
voor altijd de grote historische, economische en ecologische schuld die de
Europese landen hebben ten opzichte van de Derde Wereld herstelt
en die eindelijk de nog steeds doorgaande aderlating van Latijns Amerika stopt.
U kan met Uw ‘integratiepolitiek’ niet dezelfde fouten
begaan als met Uw zogenaamde ‘civilisatiemissie’ uit de tijd van de kolonies.
Ik wens U allen, overheden, europarlementsleden en kameraden, broederlijke
groeten uit Bolivia. En vooral ook onze solidariteit aan alle ‘illegalen’.
Evo Morales Ayma, President van Bolivia
Vertaald door Tom Pellens en