Brief aan de nieuwe Minister van Migratie en Asiel over opsluiting van “Kinderen zonder Papieren” 18 maart 2008

Geachte mevrouw de Minister,

U weet ongetwijfeld dat in ons land nog regelmatig gezinnen met kinderen opgesloten worden in gesloten centra. Het gaat niet meer alleen om gezinnen die hier al lang verblijven, illegaal geworden zijn en in afwachting van hun verwijdering in detentie gehouden worden. Maar het gaat steeds meer om asielzoekers aan de grens, inclusief niet begeleide minderjarigen, en om Dublingevallen.

U weet ongetwijfeld ook dat een verblijf in een gesloten centrum nagenoeg hetzelfde is als een verblijf in een gevangenis. Het opsluiten van kinderen in dergelijke centra heeft een nefaste invloed op hun lichamelijke en psychische ontwikkeling, hetgeen door talrijke studies is aangetoond. Kinderen ervaren de machteloosheid van hun ouders die zelf door hun situatie in voortdurende stress leven. Zij verliezen zo het noodzakelijke vertrouwen in hen en in de wereld der volwassenen. Zij worden psychisch getraumatiseerd. U zal het er mee eens zijn dat kinderen traumatiseren een misdaad is.

Voor pas aangekomen gezinnen komt dit dubbel hard aan ; zij zijn nog getekend door het trauma van hun vlucht en hun hoop op een normaal leven wordt meteen de kop ingedrukt.

Dat die uitgeprocedeerde gezinnen anders zouden onderduiken in de clandestiniteit om aan uitwijzing te ontkomen wordt voor dit opsluiten als reden opgegeven. Dit risico is echter minimaal om niet te zeggen onbestaand : gezinnen met kinderen die hier naar school gaan, buiten willen spelen en vriendjes hebben, blijven ‘zichtbaar’ in de gemeenschap waar ze al een tijd lang leven en vertoeven. Opsluiten is dus niet nodig ! De bewering dat ouders hun kinderen gebruiken - sommigen zeggen zelfs : kinderen hier verwekken – als middel om papieren te verkrijgen en als schild om niet uitgewezen te worden is uit de lucht gegrepen. Vluchtelingen zien hun kinderen net zo graag als wij dat doen. Zij zijn ondermeer gevlucht omdat voor hun kinderen geen menswaardig leven meer mogelijk was in hun land van herkomst. Daarheen terug keren is de toekomst van hun kinderen op het spel zetten. Welke ouder doet dat ?! Dit beweren is een belediging voor die ouders.

Is het niet absurd dat volgens de wet de zogenaamde misdaad “het verblijven  in illegaliteit” bestraft moet worden door het plegen van een andere misdaad : het opsluiten van onschuldige kinderen ! Die wet druist trouwens in tegen het ook door België in 1992 geratificeerde VN-verdrag over de rechten van het kind. Dit verdrag stelt ondermeer :

-      Dat bij alle maatregelen betreffende kinderen getroffen door gelijk wie, overheden of  particulieren, het belang van het kind moet primeren.

-      Dat het kind moet beschermd worden tegen elke vorm van discriminatie of bestraffing op grond van de activiteiten of status van zijn ouders of wettige begeleiders.

-      Dat kinderen niet van hen mogen gescheiden worden.

Overtuigd van het psychisch trauma dat kinderen bij opsluiting oplopen, heeft u zelf een onderzoek naar alternatieven laten uitvoeren. Als resultaat van dit onderzoek – het Sum rapport – wordt gesteld dat opsluiting van kinderen echt niet zou mogen ! Schoorvoetend geeft men dan toe, als het dan toch niet anders kan, dat men de kinderen dan a.h.w. in een vijf sterren hotel zou opsluiten. Maar riant verblijf of niet, het blijft vrijheidsberoving en dus een gevangenis. Er zijn nog andere alternatieven voorgesteld zoals :

      -     Enkel het mannelijk gezinshoofd opsluiten.

-     Het hele gezin opsluiten en de kinderen over dag buiten naar school laten gaan. Bewakers brengen de kinderen s’ochtends naar school en ’s avonds terug naar het centrum

-     Het hele gezin opsluiten in een aan kinderen aangepast centrum met onderwijs en speelmogelijkheden.

Ze zijn allen voor ons onaanvaardbaar. Bij al deze alternatieven wordt het gezin ontwricht en de bewegingsvrijheid geheel of gedeeltelijk beperkt, wat - hoeft hetnog herhaald – een psychisch trauma is voor de kinderen en nefast voor hun ontwikkeling.

Voor gezinnen met kinderen zonder papieren die in nood verkeren moet opname in een open centrum mogelijk blijven.

Geachte heer minister, er wordt gezegd : uit jarenlang illegaal verblijf kan men geen rechten putten. Dit gaat niet op voor kinderen . Kinderen putten rechten uit het feit dat zij kind zijn, het feit of ze hier al dan niet legaal verblijven is niet relevant.

Wij onderschrijven daarom de volgende eisen :

-     Het opsluiten van kinderen zonder papieren moet onmiddellijk gestopt worden. Aangezien kinderen niet van hun ouders gescheiden mogen worden, mogen gezinnen met kinderen ook niet opgesloten worden. Gesloten centra voor kinderen en jongeren zonder papieren moeten afgeschaft worden.

-     Nu regularisatie van alle kinderen, jongeren en gezinnen met kinderen die nu in België verblijven  en daarna een permanente regularisatie op basis van duidelijke en humane criteria.

Namens de Beweging voor Kinderen zonder Papieren,

Piet Willems